ایران در صدر برنامه ای شبیه سازی برای اقدامات دیپلماتیک بود که سال گذشته در دانشگاه هاروارد برگزار شد. برنامه ای که بر اساس واقعیت های روز شبیه ساز شد تا قدرت های جهانی بتوانند امکانات خود را بررسی کنند. کارشناس امنیت ملی، گری سیک که رهبری تیم ایران در این شبیه سازی را برعهده داشت پس از آن نوشت:«برای واشینگتن، دستیابی به تحریم های موثر در حتی دنیای واقعی، خود راهی سخت و بی انتهایی است که تاثیر اندکی بر آهسته کردن چرخ غنی سازی اورانیوم ایران خواهد داشت.» به نظر می رسد دولت اوباما هم این نظر منصفانه را قبول دارد.

دیپلمات های آمریکایی در هفته ای که گذشت، کار سختی برای متقاعد کردن اعضای ساکت شورای امنیت برای همراهی در تحریم های ایران داشتند. وزیر خارجه آمریکا هیلاری کلینتون که در سنا گفته بود ظرف یک یا دوماه آینده تحریم های ایران به تصویب می رسد، دیگر حتی اجازه داده این زمان به چندماه آینده هم برسد. خانم کلینتون به تازه گی به برزیل رفت تا رییس جمهوری آن کشور را در تحریم های بیشتر علیه ایران همراه کند اما آقای لولا دا سیلوا هشدار داد که درست نیست ایران را در یک گوشه گیر انداخت و به جای فشار بیشتر باید به دنبال راه حل بود. وزیر خارجه برزیل هم گفت هرگونه صحبت از تحریم های تازه، فضا را بدتر و سخت تر می کند.

معاون وزیر خارجه آمریکا جیمز استاینبرگ در این هفته راهی پکن شد تا تنش های پیش آمده بر سر فروش سلاح به تایوان و دیدار دالای لاما با باراک اوباما را بهبود داده و درباره دور جدید تحریم های ایران رایزنی کند. اما مقامات چینی به طور عمومی اعلام کنند که با صراحت پاسخ منفی داده اند و گفته اند باید اجازه داد گفت وگوها به راهی برسد و نتیجه ای در پی داشته باشد.

اما برای واشینگتن در حال حاضر، گفت وگو یعنی درباره ایران، و نه با ایران. گفت وگو درباره ایران هم یعنی تحریم های بیشتر و تنگ تر کردن حلقه فشار بر صنایع هسته ای تهران و البته بستن حرکت های اقتصادی، بانکی، حرکتی و مالی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. به رغم عدم همراهی چین در شورای امنیت و یا حتی کشورهایی مانند ترکیه، برزیل و لبنان در شورای امنیت، واشینگتن مشغول رایزنی شدید با روسیه است تا با نشان دادن راه همکاری بهتر با روسیه، آینده ای با موفقیت را پیشنهاد کند. رهبران روسیه هم چند هفته ای است که ابراز نگرانی خود از رفتار ایران را نشان داده اند و حتی از تهران خواسته اند با آژانس بین المللی انرژی اتمی همکاری بیشتر و نزدیک تری داشته باشد. روسیه حتی گفت اگر تلاش های یاد شده نتیجه ای نداشته باشد، تحریم های بیشتر در راه خواهد بود.

البته این مواضع خیلی هم دلگرم کننده نیست چرا که مسکو هم از تحریم های پیشنهادی آمریکا راضی نیست و خواهان معتدل شددن آن شده است. اگر هم این قدر متعادل شود که همراهی بین المللی با خود داشته باشد، دیگر تحریم های «سخت و فلج کننده» نخواهد بود که هیلاری کلینتون سال گذشته از آنها نام برده بود. با تحریم های بدون دندان هم که تاثیری بر رفتار جمهوری اسلامی به وجود نخواهد آمد.

کشورهایی که برای فشار علیه ایران همراه نمی شوند، البته می گویند ایران باید شفافیت بیشتری نشان دهد اما در همین حال هنوز مدرکی ندیده اند که بگوید یا نشان دهد ایران در پی دستیابی به بمب اتمی است و در نتیجه، حساسیت بحرانی ویژه ای هم در امنیت جهانی دیده نمی شود. تاکید آنها هم این است که اولویت باید از اجبار و فشار به گفت گو تغییر یابد. به رغم این که آمریکا از پیشنهاد مبادله سوخت هسته ای که روسیه و فرانسه در آن شرکت داشتند حمایت کرد و تهران به آن نه گفت و پس از آن، واشینگتن به این نتیجه رسید که گفت وگو فایده ای ندارد و باید تحریم ها را تشدید کرد، با این حال چین و ترکیه و لبنان و برزیل می گویند فرصت گفت وگو تمام نشده و حاضر نیستند از منطق آمریکا حمایت کنند.

دیپلماسی دولت اوباما درباره ایران در حال حاضر به تلاشی در ناامیدی برای سخت تر کردن فضا برای تهران تبدیل شده است، حتی اگر از قبل مشخص باشد که اقدامات یاد شده تاثیر زیادی ندارد. ایران اما به برنامه اتمی اش ادامه می دهد و مدام صورت های دیگری از پیشنهاد مبادله سوخت هسته ای ارائه می دهد. راه حل هایی که از دهان سارا پیلین درباره ایران ارائه می شود هم در حال حاضر در دستور کار قرار ندارد چون هزینه – فایده ای که با خود دارد، معنا ندارد: درگیری های جدیدی در چند جبهه ایجاد می شود و حتی برنامه بمباران موفق، برنامه اتمی جمهوری اسلامی را برای چند سال به تعویق می اندازد. اسراییل اما اگر ببیند وضعیت تحریم ها به جایی نمی رسد، شاید به تنهایی دست به کار شود به ویژه این که دولت حاکم در اسراییل مدام هشدار داده ایران مجهز به سلاح اتمی خطرناک تر از آلمان نازی است.

اما در حال حاضر، شبیه سازی هاروارد همان راهی است که برای آمریکا و متحدانش باقی مانده است – و البته نتیجه شاید – در دست ایران باشد.

* تونی کیرون (Tony Karon) متولد آفریقای جنوبی است و از دبیران تایم که درباره تنش های بین المللی و اوضاع خاورمیانه می نویسد.

شرح عکس: تونی کیرون، نویسنده، (درون مطلب). بالا، مدلی از شبیه سازی برای حل مسائل بین المللی، عکس از کوربیس.

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان