وب‌سایت پولتیکو، ترجمه از ایران‌در جهان: موضع او در مورد ایران ممکن است خیلی دوام نداشته باشد. اما در حال حاضر، تغییر رویکرد او از مواضع قبلی​اش قابل توجه است.

ژنرال جیمز ماتیس، فرمانده ارشد پیشین باراک اوباما در امور خاورمیانه، آن زمان اصرار داشت که برای مجازات ایران به خاطر اقدامات ضدامریکایی شبه نظامیان در عراق، باید به ایران حمله کنیم. اما او حالا که وزیر دفاع دونالد ترامپ شده، مواضع نرم​تری نسبت به ایران دارد و تبدیل به یکی از صداهای موافق میانه​روی و اعتدال نسبت به ایران شده است.
حالا در دوره​ی گذار جنگ با داعش- پساداعش، دیگر قضیه​ی نفوذ در این سرزمین​ها و رقابت بین متحدان امریکا و متحدان ایران مطرح است و ممکن است رویکرد اعتدال​گرایانه​ی او نسبت به ایران چندان به درازا نینجامد، ولی در حال حاضر همین نرمش و انعطاف در تغییر رویکرد او جالب توجه است: او همان کسی بود که به خاطر رویکرد صرفا دیپلماتیک دولت اوباما بارها با دولت درافتاد و اصرار داشت که به ایران حمله شود؛ همان کسی که سه دشمن بزرگ امریکا در منطقه​ی خاورمیانه را این​گونه برشمرد: ایران، ایران و ایران! سال گذشته ماتیس علنا روبروی ترامپ ایستاد و اعلام کرد که رییس​جمهور باید بر توافق اوباما با ایران صحه بگذارد و در این توافق باقی بماند. (ترامپ هم روز جمعه کوتاه آمد و با وجود تهدید مکررش به لغو توافق، در این توافق باقی ماند.) با توجه به این که نیروهای آمریکایی و همتایان ایرانی آن​ها اغلب در مرزهای نزدیک در عراق و سوریه هستند، ماتیس تا کنون از رویکرد قهری و برخورد برای محدود کردن نفوذ تهران و سازمان​های تحت نفوذش اجتناب کرده است.

تغییر دیدگاه ماتیس از زمان اوباما تا امروز باعث شگفتی خیلی​ها شده است. یکی از مقامات ارشد دولت که ژنرال ایرانی را متهم به دخالت در منطقه و تهدید منافع امریکا می​کرد، می​گوید: «آن​هایی که فکر می​کردند با تصدی ماتیس، همان سال اول تومار قاسم سلیمانی در عراق در هم خواهد پیچید، روشن است که چنین اتفاقی نیفتاد.»

یک دلیل این تغییر رویکرد، شاید تغییر تصدی ماتیس باشد؛ این که او قبلا در سال​های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ رییس ارتش بود ولی حالا رهبر غیرنظامیان پنتاگون است و با طیف وسیع​تری از چالش​های بین​المللی روبروست. فاکتور دیگر هم تغییر روسای جمهور است: در زمان اوباما او در مقام فرمانده ارتش، ایران را کوچک می​شمرد ولی حالا برای کسی کار می​کند که بر طبل جنگ می​کوبد.

جیمز جفری سفیر اوباما در عراق در زمان تصدی ماتیس به فرماندهی ارتش گفت: «ماتیس باید خیلی حساس باشد و درک کند که رییس​جمهور چه موضعی دارد؛ در زمان اوباما، او با رییس​جمهور کم حرفی طرف بود که ایران را به چالش نظامی فرا نمی​خواند؛ برای همین ماتیس پا پیش می​گذاشت و چنین فقدانی را پر می​کرد و همین قضیه هم احتمالا بر روابطش با اوباما تاثیر منفی گذاشت.» جفری ادامه داد: «ولی حالا ماتیس با رییس​جمهوری روبروست که هم نسبت به ایران خیلی پرخاشجوست و هم آماده​ی حمله. برای همین ماتیس نقش تعادل دهنده را دارد، کسی که در رابطه با قضایای کره شمالی و ایران به رییس جمهور هشدار می​دهد: «ببین کجا شیرجه می​زنی.» در سال ۲۰۱۷ ماتیس بر روی پایان دادن به جنگی تمرکز کرد که از دولت اوباما به ارث برده بود؛ جنگ با داعش. امسال دولت ترامپ خرده​حساب​های باقی مانده پساداعش را تسویه می​کند، قضایایی چون گسترش نفوذ ایران در منطقه.

بخشی از سرنوشت سوریه پس از جنگ ممکن است در مذاکرات مجدد سازمان ملل متحد به نام «روند ژنو» تعیین شود، مذاکراتی که امید می​دهد آینده رژیم سوریه و گروه​های شورشی مخالف با آن بتواند به صورت دیپلماتیک تعیین  حل و فصل شود.

ماتیس در طی سفر به اروپا در ماه نوامبر نخستین بار به طور عمومی گفت که از روند دیپلماتیک ژنو حمایت می​کند. برای دیده​بانان قضایای سوریه، این نخستین نکته​ای بود که او از ماموریت نظامی احتمالی آینده ایالات متحده در سوریه اهداف وسیع​تری از صرفا شکست دادن داعش- که پنتاگون اعلام کرده بود- را دنبال می​کند.

جفری خاطرنشان کرد که دیدگاه ماتیس به این معنی​ است که نیروهای ایالات متحده از شورشیان کرد و عرب پشتیبانی می​کنند که علیه دولت اسلامی جنگیدند و اجازه ندادند که رژیم اسد و حامیان ایرانی​اش منطقه را قبضه کنند. «این راهی​ است که به سوریه، ایران و در نهایت روسیه قبولاند که روند سیاسی می​تواند سرنوشتی به جز «ترور و وحشت رژیم اسد» به بار بنشاند.»

اریک ادلمن اریک ادلمن، که مسئول سیاستگذاری پنتاگون در دولت جورج بوش بود، گفت، یکی از راه‌ها ادامه استفاده از نیروهای عملیات ویژه ایالات متحده و نیروی هوایی برای مشاوره و حمایت از شبه نظامیان کرد و اعراب است. همان مبارزه – تنها در حال حاضر با هدف توانمند سازی آنها در برابر حملات نیروهای تحت حمایت ایران است. وی گفت: «شما باید نیروهای خود را پشت سر آن​ها صف​آرایی کنید تا بتوانند در مذاکرات سیاسی نقش مهمی داشته باشند.»

اما نیروهای آمریکایی در سوریه تحت توجیه قانونی مبارزه با گروه افراطی القاعده در سوریه حضور دارند؛ مجوز استفاده نیروی نظامی علیه گروه القاعده در سال ۲۰۰۱ صادر شد. اقدام نظامی علیه ایران و متحدانش در سوریه از  حدود این مجوز خارج می‌شود و ممکن است که اخذ مجوز​های بیشتری از کنگره نیاز باشد.  جفری گفت که با هزاران نیروی آمریکایی و ائتلاف مستقر در عراق، جایی که آنها تحت اقدامت تلافی جویانه​ی شبه نظامیان بزرگ تحت امر و مسلح ایران​اند، احتمال هر گونه اقدام نظامی حمایت شده از سوی آمریکا برای بازگرداندن دستاوردهای ایران در سوریه وجود دارد، ولی این گزینه برای وزیر دفاعی که هنوز هم ایران را بزرگ‌ترین تهدید منطقه می​داند جذاب نیست. جفری گفت: «فرض کنید که از عراق و سوریه بیرون بروید و ایران تمام دستاورد پیروزی را در سوریه به ارث ببرد. این شکست بزرگی برای امریکا خواهد بود. بنابراین مواضع ماتیس در حال حاضر مواضع بسیار مضری​ است.»

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان