پی ‌آر‌آی، ترجمه از ایران‌درجهان:  مصطفی کشاورزی به ۱۰ هزار ساعتی که در مغازه‌ی کوچکش در بازار تهران  روی هم تلنبار ‌شده‌اند نگاه می‌اندازد. مغازه‌ی او در میان ردیفی از مغازه‌های خرده فروشی و بدلیجات در بازار تهران قرار دارد.

تمام ساعت مچی‌های مغازه‌ی او و مغازه‌های رقیب از یک جا می‌آیند که البته ایران نیست:

کشاورزی همه چیز می‌فروشد، از ساعت‌های تقلبی رولکس تا ساعت‌های بدون مارک. او چندین بار در سال برای خرید ساعت مچی به شنژن چین پرواز می‌کند و هر بار سود سرشاری از فروششان در تهران به دست می‌آورد.

او با افتخار گفت: «ساعت‌های من برای افراد متوسط و کم درآمد مناسب اند؛  حتی باتری‌ها برای یک سال تضمین شده است.»

این ساعت‌ها بخش کوچکی از انفجار تجارت چین در ایران را نشان می‌دهد؛ چین بزرگ‌ترین شریک تجاری ایران است.

دولت چین نیز وام‌های هنگفتی برای ایران به ارمغان آورده است، اخیرا ۱۰ میلیارد دلار اعتبار شرکت‌های چینی برای ساخت پروژه‌های زیربنایی مانند سدها، تاسیسات تولید برق و پروژه‌های حمل و نقل ایران تعلق گرفته است.  

در همین حال، دولت ترامپ از سرمایه گذاری ایالات متحده و تجارت اروپا با ایران همچنان جلوگیری می‌کند.

فواد ایزدی، استادیار گروه مطالعات آمریکای شمالی در دانشگاه تهران، گفت: «هر چه بیشتر ایالات متحده بر ایران فشار  بیاورد، ایران به چین نزدیک‌تر می‌شود.»

ایزدی گفت که چین حتی در طول تحریم‌های ایالات متحده در اوایل این دهه، یک شریک تجاری قابل اعتماد باقی مانده است. ایران پس از پیوستن به توافق هسته‌ای در سال ۲۰۱۵، یادداشت‌های تفاهم متعددی با شرکت‌های ایتالیا، آلمان و فرانسه امضا کرد. اما با احتمال تحریم‌های جدید ایالات متحده مواجه شد، بیشتر آن‌ها از ادامه فروش یا سرمایه گذاری با ایران سر باز زدند.

برای مثال، تولید کننده هواپیمای ایرباس، موافقت کرد که ۱۰۰ فروند هواپیما را به ایران بفروشد، اما تاکنون تنها سه فروند به ایران تحویل داده شده است.

از سوی دیگر، چین، با پروژه‌های زیربنایی و فروش اتومبیل‌های ارزان قیمت، تلفن‌های همراه و لباس، سرمایه گذاری‌های خود را در ایران تسریع کرده است.

ایزدی گفت: «چینی‌ها علاقمند به خرید و فروش‌اند. آنها به تغییر رژیم علاقمند نیستند. آنها علاقه‌ای ندارند که بر دولت‌هایی با سیاست خارجی مستقل فشار بیاورند.»

در سال ۲۰۱۶، شی جینپینگ، رئیس جمهور چین و حسن روحانی، رئیس جمهور ایران،اعلام کردند قصد دارند تجارت دوجانبه را تا سقف ۶۰۰ میلیون دلار در دهه آینده افزایش دهند. این هدف بلندپروازانه‌ای ست.

چین در طول هشت ماه گذشته، کالاهای صادراتی به ارزش ۷.۹۵ میلیارد دلار را به ایران صادر کرده است که طبق آمار گمرکی ایران که توسط اتاق بازرگانی تهران ارائه شده، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۲۲ درصد افزایش یافته است. صادرات ایران به چین، به استثنای نفت، به ارزش ۵.۷ ملیارد دلار، یعنی افزایش ۱۳.۵ درصدی در همان دوره را نشان می‌دهد.

چین، ایران را به عنوان جزء مهمی از برنامه «یک کمربند، یک جاده» می‌داند که چین را از طریق آسیا به اروپا متصل می‌کند. این پروژه هزینه‌ای حدود ۱.۷ تریلیون دلار در سال برای ساخت بنادر، بزرگراه‌ها، خطوط راه آهن و زیرساخت‌های دیگر در منطقه در بر خواهد داشت. چین همچنین راه آهن طولانی ۲۰۰۰ مایلی را برای اتصال شهر غربی ارومچی در چین به شهر مشهد در شمال ایران در دستور کار دارد که از چهار جمهوری سابق اتحاد جماهیر شوروی خواهد گذشت.

از لحاظ سیاسی، چین در برابر آنچه که به عنوان هژمونی ایالات متحده در خاورمیانه می‌بیند، به دنبال متحد می‌گردد. ایزدی گفت که چین نمی خواهد به نفت تولید شده در عربستان سعودی، کشورهای حوزه خلیج [فارس]و سایر متحدان ایالات متحده وابسته باشد.

ایزدی و اسفندیار خدایی در یک مجله پژوهشی نوشتند: «تا زمانی که ایران در خاورمیانه مقاومت می‌کند، ایالات متحده نمی‌تواند به طور کامل بر شرق آسیا- یعنی مرکز منافع چین-  تمرکز داشته باشد.»

اما این منافع مشترک تنها تا این حد ادامه دارد.

در حالی که چین در طول تحریم‌ها به خرید نفت ایران ادامه داد، به خاطر تحریم‌های سازمان ملل  این پول را در حساب‌های ویژه چین، حفظ کرد. با این وجود پس از لغو تحریم ها ۲۲ میلیارد دلار آن را که انباشته، هنوز آزاد نکرده است. این مبلغ تنها اجازه می‌دهد که وجوه یاد شده برای تامین مالی پروژه‌های زیربنایی چینی در ایران مورد استفاده قرار گیرد.

سعید لیلاز تحلیلگر سیاسی گفت: «رفتارشان بی‌رحمانه بود.» آنها سعی کردند تقلب کنند. اما حداقل چینی‌ها چیزهایی را به ما فروختند. (و از فروش برخی اقلام سر باز نزدند.)

چین با یک مشکل دیگر با ایران مواجه است. بسیاری از مردم عادی از کیفیت پایین محصولات و کالاهای چینی مانند همان ساعت‌های مچی، شکایت دارند.

فرشته، خریداری در بازار تهران که نام خانوادگی‌اش را فاش نکرد گفت: «ما می‌دانیم که کالاهای مختلفی با کیفیت در چین وجود دارد. اما کیفیت پایین آن به ایران می‌رسد. کالاهای چینی بادوام نیستند و در مقایسه با محصولاتی از مکان‌های دیگر، محصولات چینی زود خراب می‌شوند.»

ایزدی یادآور می‌شود که کیفیت اجناس بنجل وارداتی از چین، به همان اندازه که تقصیر تولیدکنندگان چینی‌است، تقصیر معامله گران ایرانی هم هست. معامله گران ایرانی از ارزانی کالاهای چینی سود می‌برند.

«حتی آن دسته از مصرف کنندگان ایرانی که می‌خواهند جنس ایرانی بخرند با انتخاب‌های دشواری روبرو هستند.»

نصیب توکلی، یکی دیگر از خریداران بازار، گفت که او از خرید محصولات کشور خود به جای محصولات چینی حمایت می‌کند. اما مانند مصرف کنندگان در سراسر جهان، چنین چیزی دیگر آسان نیست. از او پرسیدم که آیا او در‌ واقع اجناس ایرانی می‌خرد یا خیر، و او گفت: «گاهی اوقات من نمی‌دانم که آیا ایرانی است یا چینی. گاهی اوقات می‌بینم که به جز چند کالای محدود ایرانی جنس ایرانی دیگری برای عرضه نیست.»

عکس: Credit: Reese Erlich

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان