کی آرمین سرجویی، خبرنگار مجله «تایم» در تهران – ترجمه از ایران‌در‌جهان: روزی که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، امیران رقیب را به زندان انداخت و قدرت را در دستان خود متمرکز کرد، موشکی به سوی فرودگاه ریاض، پایتخت کشور، زوزه می‌کشید. هنوز به زمین نرسیده بود که منهدم شد اما دولت سعودی مدعی بود که همه چیز را راجع به منشا آن می‌داند.

عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان، سه روز بعد، در شش نوامبر، به سی‌ان‌ان اعلام کرد که متحدین تهران مسئول این حمله بوده‌اند: «این موشک ایرانی بود که حزب‌الله از منطقه‌ای تحت اشغال حوثی‌ها در یمن ارسال کرد.» ولیعهد فردای آن روز گفت این «تهاجم نظامی مستقیم از سوی رژیم ایران» است.

این است بده و بستان دو قدرت بزرگ مسلمان خاورمیانه، پادشاهی سنی و جمهوری شیعه، درگیر رقابتی که به ندرت این قدر آشکار اعلام می‌شود. عربستان و ایران بیشتر اوقات، بخصوص در سال‌های اخیر، درگیر جنگ نیابتی بوده‌اند. و ایران پیروز بیشتر این نبردها است و شاهد این پیروزی‌ها به چشمگیری موشک‌پرانی نیست:

– در عراق، میلیون‌ها زائر شیعه اکنون برای مراسم سالیانه اربعین در شهرهای نجف و کربلا گردهم می‌آیند. میلیون‌ها نفر از کشور همسایه، ایران، می‌آیند که از زمان سرنگونی دیکتاتور اسما سکولار اما سنی، صدام حسین، توسط آمریکا در سال ۲۰۰۳، اتحاد عمیقی با عراق برقرار کرده است. امروز برادری از جنس تشیع بین دو کشور محکم‌تر از هر زمانی در طول قرن‌های گذشته است – و همین در مورد همکاری بین دو دولت هم صدق می‌کند. «نیروهای بسیج مردمی» موسوم به «حشد شعبی» که بر بنیان نیروی شبه‌نظامی بسیج ایران هستند هم در نیروی انسانی و هم در روحیه از ارتش رسمی عراق جلو زده‌اند.

– در سوریه، دولت بشار اسد بدون کمک گروه مسلح حزب‌الله که مورد حمایت ایران است و کمک هوایی روسیه به خواست ایران و سربازان ایرانی که با بازی کلامی به آنها می‌گویند «مستشار» سال‌ها پیش سقوط می‌کرد. این نیروهای مشترک آهسته و پیوسته هم از داعش زمین می‌گیرند و هم از سایر گروه‌های شورشی مورد حمایت سعودی‌ها.

– در یمن، عربستان سعودی امیدوار بود پس از حمله مسلحانه در سال ۲۰۱۵ در حمایت از رئیس‌جمهور رسمی، منصور الهادی، به پیروزی سریع و قاطعی برسد اما در عوض درگیر جنگ فرسایشی و پرهزینه‌ای با حوثی‌های زیدی شده، گروهی از شیعیان که بعد از حمله عربستان بیشتر به ایران نزدیک شد.

اما واکنش جمهوری اسلامی به پرخاشگری عربستان به طرز نامعمولی آرام بوده است. تهران به شدت منکر ایفای نقش در مسلح کردن حوثی‌ها است و خود را محدود به فراخوان به صلح و وحدت کرده و می‌گوید اتهامات محمد بن سلمان ناشی از مشکلات درون عربستان است.

به گزارش ایرنا، خبرگزاری رسمی ایران، رئیس‌جمهور، حسن روحانی، روز چهارشنبه در جلسه‌ای در کابینه گفت: «اگر در عربستان مشکلات داخلی دارید، سعی کنید مشکلات‌تان را حل کنید، چرا می‌خواهید بخاطر مشکلات خودتان برای بقیه مشکل درست کنید؟ چرا علیه کشورهای منطقه صحبت می‌کنید؟»

برای ایران، بالا گرفتن جنگ‌های نیابتی و تبدیل‌شان به تقابل مستقیم با عربستان سعودی اصلا مفید نیست بخصوص از آن‌جا که رویدادها فعلا به نفع ایران هستند. ایران نمی‌خواهد سخت‌افزار نظامی آخرین مدل و مدرن عربستان سعودی را که به قیمت چندین میلیارد دلار از آمریکا خریداری شده به محک بگذارد. و حمله به زادگاه اسلام و جایگاه دو مکان مقدس اسلام در مکه و مدینه همتای خودکشی تبلیغاتی در جهان اسلام است و بالقوه می‌تواند تمام مسلمانان جهان را علیه‌ ایران متحد کند. اتفاقی نیست که پادشاهان سعودی خود را «حافظ دو مسجد مقدس» می‌نامند.

ایران امروز نسبت به ۱۵ سال پیش چیزهای بسیار بیشتری برای از دست دادن دارد. پیش از جنگ‌های آمریکایی که در پی ۱۱ سپتامبر آمدند، جمهوری اسلامی بین افغانستانِ طالبان در شرق و عراقِ صدام حسین در غرب گیر افتاده بود. در آن روزها، نگرانی‌ بین‌المللی از برنامه هسته‌ای ایران باعث شده بود این کشور دولتی منزوی شود که تنها متحدش در منطقه سوریه بود و آن بخش‌هایی از لبنان که حزب‌الله در آن قدرت داشت.

اما اکنون، بخصوص پس از توافق هسته ای ۲۰۱۵ که با ابرقدرت‌های جهانی به دست آمد، نفوذ جمهوری اسلامی در بسیاری از پایتخت‌های خاورمیانه و فراسوی آن بالاگرفته. تهران میزبان ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، بود و امیدوار است امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، بازدید رسمی انجام دهد که اولین دیدار این‌چنینی از زمان انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ تا کنون خواهد بود. هفته‌ای نیست که جواد ظریف، سفرکرده‌ترین وزیر خارجه جمهوری اسلامی، یا میزبان دیپلمات‌های خارجی نباشد و یا در سراسر دنیا به دیدار آن‌ها نرود.

جمهوری اسلامی که بالاخره به منظره رسیدن به هدف خود، یعنی تبدیل به قدرت غالب منطقه شدن، رسیده، تقابل نظامی مستقیم با خاندان سعود را (که به نظر آن‌ها در آستانه فروپاشی است) به هیچ وجه مطلوب نمی‌داند. به نظر ایران، احتیاط عین شجاعت است.  

مترجم: آرش عزیزی

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان