خبرگزاری فرانسه- ترجمه از ایران‌در‌جهان: جنگ میان عربستان سعودی و ایران نشان دهنده رقابت رو به رشد بین این دو کشور حاشیه خلیج‌ فارس است، اما خطرات درگیری نظامی مستقیم میان ریاض و تهران تا به امروز اتفاق نیفتاده است.

 

ـ این تنش جدید از کجا آغاز شده است؟

عربستان سعودی، کشور قدرتمند سنی، و جمهوری اسلامی ایران، کشور قدرتمند شیعه منطقه هستند. قطع روابط دیپلماتیک از سال ۲۰۱۶ بعد از حمله به سفارت عربستان در تهران صورت گرفت. عربستان از نفوذ و پشتیبانی ایران در اردوگاه‌های رقیب در لبنان، عراق، سوریه و یمن ناراضی‌ است.

بعد از استعفای سعد حریری که ایران را متهم به دخالت در امور کشور از طریق حزب‌ الله کرد و همچنین شلیک موشک ایرانی از سوی شورشیان حوثی یمن، این تنش‌ها شدت بیشتری پیدا کرد.

تهران اما هرگونه دخالتی را رد کرد و به عربستان هشدار داده بود که با آتش بازی نکند و از قدرت ایران آگاه باشند.

 

ـ  رقابت ایران و عربستان از کجاست؟

فراتر از تضاد بدوی بین ایرانیان و اعراب، رقابت میان ریاض و تهران از انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹ و ظهور جمهوری اسلامی تشدید شد،  پیام‌های انقلابی رهایی بخشی از چنگ دیکتاتوری و مخالفت شدید با آمریکا، به نوعی تهدید برای سلطنت محافظه‌کار عربستان بود.

ریاض یکی از حمایت‌کننده‌های اصلی صدام حسین در جنگ بین عراق و ایران بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ بود. باتوجه به تضعیف عراق پس از جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱، عربستان و ایران به «دو قدرت اصلی منطقه» تبدیل شدند.

ریاض نفوذ رو به رشد ایران در جنگ‌های عراق و سوریه را تهدیدی برای امنیت خود و همچنین ادامه برنامه‌های بالستیکی ایران را می‌بیند. برای ایران، که خود توسط پایگاه‌های ایالات متحده در منطقه محاصره شده است، توسعه موشکی را صرفاً دفاعی می‌بیند.

 

ـ چه عواملی باعث تشدید تنش‌هاست؟

مکس آبراهامز، استاد دانشگاه نورت‌ایسترن آمریکا و متخصص در مسائل امنیتی بین‌المللی:‌ «رقابت سعودی ـ ایران با تضعیف‌های تازه گروه‌ جهادگرای اسلامی ـ داعش ـ پررنگ‌تر شده است.»

او به خبرگزاری فرانسه گفت: «این رقابت به اصل سازماندهی اتحاد در خاورمیانه تبدیل شده است، و ما را به یاد جنگ سرد می‌اندازد، که کشورها را به دو اردوگاه تقسیم می‌کرد.»

 

ـ شکاف میان شیعیان و سنی‌ها در این بین چه نقشی ایفا می‌کند؟

پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، این تنش‌های مذهبی «به عنوان پارامتر اصلی رقابت‌های ایران و عربستان سعودی» ظهور کردند، که قدرت‌ گرفتن شیعه در بغداد را به ارمغان آورد.»

کشورهای عربی به عنوان مناطق آسیب‌پذیر نشان داده شدند و ایران با توجه به حمایت‌های خود از اقلیت‌های بزرگ شیعه در کشورهای خلیج‌فارس به‌عنوان تهدید اصلی برای ثبات منطقه تعریف شده است.

 

ـ در چه صورت این بحران به اوج خود خواهد رسید؟

گراهام گریفیتز، تحلیلگر شرکت مشاوره کنترل ریسک گفت: «عربستان سعودی سعی خواهد کرد که از  موشک شلیک شده به ریاض برای جذب حمایت بیشتر علیه برنامه‌های بالستیک ایران استفاده کند.» وی به خبرگزاری فرانسه گفت: «وقوع یک درگیری گسترده در منطقه، بعید است.»

به‌نظر می‌رسد خطر تشدید با ترس از جنگ کاهش یابد. ایران تجربه «دردناک» جنگ با عراق را تجربه کرده است. همان‌طور که برای عربستان، درگیری با یمن به بن‌بستی رسیده است.

«سخنان سعودی لزوما وقوع جنگ را منعکس نمی‌کند.» اما استدلال‌های «ملی‌گرایانه» شاهزاده جوان سعودی علیه ایران، می‌تواند نشانگر تحکیم موقعیت بن سلمان باشد.

لینک متن کامل

Cinq questions sur la “guerre froide” entre l’Arabie et l’Iran

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان