جویس کرم ـ الحیات / مترجم: علی مهتدی ـ ایران‌درجهان: بحران کره شمالی و بزرگ‌ترین آزمایش اتمی تاریخ‌اش از دو منظر بر خاورمیانه تاثیر می‌گذارد. نخست از نظر روابط اقتصادی و نظامی با کشورهای مثل مصر، ترکیه، سوریه و ایران در شرایطی که واشنگتن با ادوات مختلف از جمله قطع کمک‌های مالی به مصر، بر قاهره و آنکارا فشار می‌آورد تا همکاری خود را با کره شمالی قطع کنند. دوم و مهم‌تر از نظر هسته‌ای به طوری که نمونه پیونگ یانگ، فرصت‌ها و خطرها را برای نظام ایران مشخص می‌کند.

تجربه آزمایش بمب هیدروژنی توسط کره شمالی بامداد یک‌شنبه و دو روز پس از رسیدن کیم یونگ یام رییس مجلس کره به تهران صورت گرفت، دیداری که قرار است ده روز طول کشیده و راه‌های همکاری نظامی و تکنولوژیک بین طرفین بررسی شود. میهمان کره‌ای با حسن روحانی دیدار خواهد داشت ولی ملاقات مهم‌ترش با هیات‌های علمی خواهد بود تا امکان استفاده ایران از تجربه هسته‌ای کره شمالی بررسی شود.

ایران شباهت‌های میان خود و نظام ایدئولوژیک، منزوی و محاصره‌ شده کره شمالی می‌بیند که علی‌رغم هم این‌ها توانسته جامعه جهانی را به چالش کشیده و با ساخت کلاهک‌های هسته‌ای، سناریویی را به دشمنانش تحمیل کرده که آن‌ها تسلیم شده و در عین حال نظام را از هرگونه انقلاب با حمایت خارجی مصون نگاه می‌دارد. نمونه کره شمالی برای ایران اغواکننده است. رابطه دو کشور و همکاری آن‌ها به دهه هشتاد و زمان جنگ ایران و عراق باز می‌گردد. تندروهای حاکم بر ایران را قانع می‌کند که ساخت کلاهک هسته‌ای بزرگ‌ترین تضمینی است که نظام از سال ۱۹۷۹ تاکنون به دنبالش می‌گردد. علی‌رغم توسعه منطقه‌ای و توافق هسته‌ای، پایه و اساس ایدئولوژیک نظام ایران بر دشمنی همیشگی با «شیطان بزرگ» (آمریکا یا اسراییل) استوار بوده و در نتیجه تکیه زدن بر جایگاه کیم جونگ اون که از تهدیدات علیه کشور خود جلوگیری کرده، به نظام ایران کمک می‌کند.

نظام ایران احتمالا از دو تجربه سقوط صدام حسین و معمر قذافی در مقابل استمرار کیم جونگ اون درس گرفته و به این نتیجه رسیده که دلیل سقوط آن‌ها، در اختیار نداشتن بمب هسته‌ای بود. با توجه به این بلندپروازی‌ها، هرگونه همکاری میان کره و ایران با دقت از طرف واشنگتن پیگیری شده و مسوولان آمریکایی احتمال همکاری هسته‌ای میان دو کشور را خط قرمز توصیف کرده‌اند.

به همین دلیل دولت دونالد ترامپ معتقد است که روش تعامل با بحران کره شمالی از طریق تحریم‌های اقتصادی و یا تحرکات نظامی یا حتی تلاش برای تغییر نظام، پیامی فراتر از پیونگ یانگ داشته و باعث می‌شود تا تهران به راحتی نتواند از تجربه کره شمالی کپی‌برداری کند.

در عین حال، هرگونه تخطی ایران از برجام و پیگیری راه کره شمالی باعث می‌شود تا سیل تحریم‌های اقتصادی از اروپا، آمریکا و شورای امنیت، ایران را هدف قرار دهد. شاید حتی کار به ضربات پیش‌گیرانه از طرف اسراییل نیز برسد؛ کاری که تل‌آویو در سال ۲۰۰۷ در سوریه انجام داد. بمب هسته‌ای هر چند می‌تواند نقش سوپاپ اطمینان را برای نظام ایران ایفا کند، اما شرایط اقتصادی و سیاسی خفقان‌آوری را به کشور تحمیل کرده که مردم ایران برخلاف کره‌ای‌ها قادر به تحمل آن نیستند. خطر دیگر این است که منطقه وارد رقابت هسته‌ای خواهد شد.

سفر رییس مجلس کره شمالی به ایران چند هفته قبل از بررسی توافق هسته‌ای توسط دولت آمریکا صورت گرفته است. هر اشتباهی از طرف ایران و امضای توافق با کره شمالی می‌تواند ضربه سنگینی به برجام باشد، به خصوص با توجه به این موضوع که دولت ترامپ تمایلی به حفظ آن ندارد. ادامه حرکت ایران در مسیری که هم به برجام پایبند باشد و هم کشورهای «محور مقاومت» را کنار خود داشته باشد، شانس بقای برجام را بیشتر کرده و چه بسا جامعه جهانی از این الگو برای تعامل با کره شمالی نیز استفاده کند؛ هر چند این کشور به نقطه بی بازگشت رسیده است.

اگر ایران به اشتباه در مسیر کره شمالی قدم بگذارد، شکست سختی خواهد خورد. ساخت کلاهک هسته‌ای، ایران را به شدت منزوی می‌کند در حالی که پایبندی به برجام، توازن را به سود همه اطراف حفظ می‌کند.

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان