گری اولسون و آری اونگار – واشنگتن تایمز\ مترجم: آرش عزیزی – ایران‌در‌جهان: وقتی رئیس‌جمهور ترامپ اخیرا «قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌» (کاتسا) را امضا کرد بیشتر توجه عموم معطوف به اعتراض او به تحریم‌های تحمیل‌شده بر روسیه بود. در نتیجه توجه چندانی به این نشد که اگر شرکت بوئینگ چنان‌که اعلام کرده فروش ۳۰ هواپیمای «بی ۷۲۷ ماکس» به هواپیمایی آسمانِ ایران را تکمیل کند، یکی از مواد کلیدی این قانون می‌تواند مسئولیت جدی قانونی برای آن به وجود بیاورد.

بهانه بوئینگ برای فروش هواپیماهای جدید به دولتی تروریستی این است که دولت آمریکا اعلام کرده که ایران دارد از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ تبعیت می‌کند. اما این توافقِ دولت اوباما دستگاه تروریسم جهانی ایران را دست‌نخورده باقی گذاشته و پول‌های بیشتری هم پای آن ریخته و حالا این کشور با این پول‌ها در حال ارتقای ظرفیت‌های لجستیکی خود از طریق خرید هواپیماهای تجاری مدرن است. دولت ترامپ باید از اختیاراتی که در «کاتسا» آمده و تمامی سایر ابزاری که در اختیار دارد استفاده کند تا جلوی این فروش را بگیرد.

رابطه مستقیم و گسترده بین حمایت دولتی ایران از تروریسم و خطوط هوایی که رژیم از آن‌ها برای انجام این حمایت استفاده می‌کند غیر قابل انکار است. سپاه پاسداران در مرکز این روابط قرار گرفته است. «کاتسا» اکنون مقرر می‌کند که با سپاه باید به عنوان «سازمان تروریستی جهانی مشخصا تعیین‌شده» برخورد شود و در نتیجه هرگونه داد و ستد شرکت‌های آمریکایی با سپاه و نیروی قدس در هر جایی از جهان را مجرمانه می‌سازد که بخاطر شرکت این سازمان‌ها در «برنامه بین‌المللی ایران برای اخلال در ثبات، پشتیبانی از اعمال تروریستی بین‌المللی و برنامه موشک‌های بالیستیک» است.

مدیر عامل هواپیمایی آسمان، حسین علایی است که ده‌ها سال است از اعضای ارشد سپاه به حساب می‌آید. این نکته، نکته‌ای جزئی و پیش و پا افتاده نیست که نمونه‌ای مهم از رابطه بین سران سپاه و صنعت هوانوردی غیرنظامی در ایران است و در ضمن شاهدی بر این‌که چطور این فروش می‌تواند ناقض قانون جدیدی باشد که آقای ترامپ امضا کرده است. ارتباطات عملی بین خطوط هوایی ایران، سپاه و تروریسم از این هم بدترند.

ایران مرتبا از خطوط هوایی تجاری خود برای تسهیل فعالیت‌های تروریستی‌اش استفاده کرده است. آمریکا در طول شش سال گذشته سه بار مجبور شده هواپیمایی ماهان را تحریم کند که بخاطر روابط متداوم این شرکت با تروریسم است از جمله ارسال اعضای سپاه به سوریه و آوردن‌شان از این کشور برای تعلیمات نظامی و همچنان رساندن سلاح به دست دولت سوریه. این خط هوایی در ضمن به حزب‌الله، گروه تروریستی لبنانی که عامل دست ایران است، خدمات حمل و نقل و تسلیحات می‌دهد. اما ایران با خطوط هوایی خود نیروهای آمریکایی را هم هدف گرفته است.

طبق تخمین‌های اطلاعاتی، مرگ حداقل ۵۰۰ نفر از نیروهای ارتش آمریکا در عراق و افغانستان بطور مستقیم به ایران مربوط است. سلاح اصلی مورد علاقه ایران «پرتابه انفجاری» موسوم به «ئی اف پی» (EFP) است که با طراحی دقیق پرتابه مسی گداخته‌ای ایجاد می‌کند که قادر به نابود کردن هاموی‌های زرهی و حتی ورود به بدنه تانک‌ها است. در نتیجه، «ئی اف پی» مرگ‌بارتر و موثر‌تر از «بمب‌های کنار جاده‌ای» موسوم به «آی ئی دی» (IED) اصت که عیار غیرنظامی دارند.

ارتش آمریکا از سال ۲۰۰۵ متوجه خطر «ئی اف پی» و در ضمن متوجه نقش ایران در تولید، تامین و تعلیم نیروهای شبه‌نظامی شیعه در عراق و رهنمون کردن آن‌ها به هدف گرفتن نیروهای آمریکا با این بمب‌ها شد. همچنین آمریکا پس از مدتی دریافت که ایران با استفاده از خطوط هوایی تجاری خود قطعات «ئی اف پی» را به متحدین تروریست خود می‌رساند.

ارتباط ایران ایر، که بوئینگ می‌خواهد ۶۰ هواپیمای مدرن هم در اختیار آن بگذارد، نیز با حمل و نقل غیرقانونی قطعات «آی ئی دی» که در صحنه‌های نبرد عراق پیدا شده‌اند معلوم شده است. در سال ۲۰۱۱، وزارت دادگستریِ آمریکا رسما یک شهروند ایرانی و تعدادی دیگر را به صادرات غیرقانونی ۱۲۰۰ دستگاه رادیویی (موسوم به مادولاتور آر اف یا RF Module) به ایران با استفاده از هواپیمایی ایران‌ایر متهم کرد. بسیاری از این دستگاه‌ها در بمب‌های کنار جاده‌ای در عراق پیدا شده بودند.

علیرغم این شواهد،‌ بوئینگ همچنان می‌خواهد به ایران امکان دهد هواپیماهای آخرین مدل را به ناوگان تجاری خود اضافه کند. این شرکت برای این کار نیاز به صدور اجازه ویژه از سوی «دفتر کنترل دارایی‌های خارجیِ» وزارت خزانه‌داری آمریکا دارد. این دفتر در حال حاضر در حال بررسی این تقاضا است. طبق قانون «کاتسا»ی جدید این خطر هست که هم شرکت بوئینگ و هم حتی بانک‌هایی که تامین مالی این فروش را بر عهده دارند ناقض قانون آمریکا باشند. دولت ترامپ حالا فرصتی طلایی در اختیار دارد تا با استفاده از این ابزارها نگذارد اربابان تروریستی ایران به ظرفیت‌های لجستیکی جدیدی که در پی آن هستند دست پیدا کنند.

بوئینگ کوشیده این قرارداد را از لحاظ اقتصادی مطرح کند و به شمار شغل‌هایی که فروش هواپیما می‌تواند ایجاد کند اشاره کرده است. اما با توجه به استفاده ثبت‌شده ایران از هواپیماهای تجاری‌اش برای حمل و نقل و تجهیز تروریست‌هایی که صدها نیروی آمریکایی را به قتل رسانده‌اند به این قرارداد تنها باید از لحاظ اخلاقی و استراتژیک نگاه کرد. آمریکا شاید هرگز نتواند اشتهای ایران برای تروریسم یا خواست آن برای به قتل رسیدن شهروندان کشورمان را کاهش دهد. اما دولت ما و شرکت‌های آمریکایی هرگز نباید برای تروریسم ایران ظرفیت‌سازی کنند.

*گری اولسن و آری اونگار، وکلای شرکت حقوقی «اوسن» و متخصص پرونده‌های مربوط به «قانون ضدتروریسم» هستند. این مطلب در تاریخ ۲۸ آگوست منتشر شده است.

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان