وحید عبدالمجید ـ الاتحاد / مترجم علی مهتدی ـ ایران‌درجهان: دیدار ترامپ و پوتین در حاشیه نشست کنفرانس ۲۰ در هامبورگ به نتایج ملموسی در زمینه روابط آمریکا و روسیه نرسید. شاید مهم‌ترین نکته در این دیدار، فضای دوستانه حاکم بر آن بود. دو کشور به تازگی تنشی در روابط‌‌ داشتند. آمریکا به ارتش سوریه هشدار داد که در صورت استفاده مجدد از سلاح شیمیایی، بهای سنگینی پرداخت خواهد کرد. مسکو نیز پاسخ داد اگر واشنگتن دست به اقدامی پیشگیرانه و تحریک‌آمیز بزند، با اقدامات مناسبی پاسخ خواهد داد. این موضوع نشانه خوبی برای دونالد ترامپ است تا بداند بهبود روابط با مسکو به آن آسانی نیست که در کمپین انتخاباتی تصور می‌کرد.

ترامپ با موضوع روسیه به سادگی برخورد و گمان کرد می‌تواند به توافقی با روسیه برسد که هر دو طرف برنده آن باشند، مانند تجربیات این‌چنینی زیادی که تمام عمر در تجارت داشت. با این حال ترامپ با سر به دیوار پیچیدگی واقعیت خورد. تصمیمات استراتژیک در نهادها و سازمان‌هایی گرفته می‌شود که تجربه تنش‌های متعدد را با اتحاد جماهیر شوروی و سپس روسیه از زمان جنگ جهانی به بعد دارند. این موضوع باعث عدم اعتماد متقابل به شکلی عمیق شده و شکاف بین کاخ سفید و این نهادها در زمان اوباما و پیامدهای سیاست عقب‌نشینی در برابر روسیه بیشتر نیز شد. سیاست اوباما باعث شد تا روسیه در خاورمیانه فعال شود، منطقه‌ای که امروز شاهد داغ‌ترین تنش‌های دنیاست. گسترش نفوذ روسیه تنها چیزی نیست که نهادهای امنیتی واشنگتن را نگران کرده، بلکه روسیه موفق شده با سلطه بر شبه‌جزیره کریمه یکی از استراتژیک‌ترین نقاط اوکراین را از آن خود کند. ناوشکن‌های جنگی روسیه بخش زیادی از دریای سیاه را در کنترل دارند و در عین حال روسیه بر تعداد ناوها و زیردریایی‌های خود در این دریا افزوده است.

روسیه در اطراف ناتو کشتی‌های جنگی مستقر کرده که مجهز به موشک‌هایی با قدرت هدف قرار دادن بیشتر اروپا و خاورمیانه هستند. این موضوع ممکن است باعث ضعیف شدن سلطه آمریکا در زیر دریاها شود، چرا که زیردریایی‌های روسیه به تهدید تبدیل شده‌اند.

اگر موضوع به کشوری با حجم ایالات متحده مربوط باشد، نزدیک شدن به دولتی که رهبری آن در دنیا را تهدید می‌کند، امری به غایت دشوار است. دست کم پیش از چنین اقدامی باید اشتباهاتی که منجر به ایجاد این وضعیت شده تصحیح شود. به نظر می‌رسد لحن دوستانه کمپین ترامپ در قبال روسیه در دل خود پیامی مهم مبنی بر این داشت که «اوباما در برابر مسکو خم شده است». هنگامی که ترامپ رییس‌جمهور پیش از خود را متهم به خم شدن می‌کند، در برابر حامیان و هواداران‌اش ملزم به تصحیح این سیاست‌ها است.

به همین دلیل سیاست ترامپ تاکنون احتیاط آمیز بوده و اولویت را به تصحیح آن چه خطاهای دولت اوباما می‌داند، داده است. به عنوان مثال بر حمایت از حضور آمریکا در سوریه تاکید دارد و اندک اندک استراتژی کاملی نیز برای آن نشان می‌دهد. ترامپ هنوز مایل نیست با مسکو صحبت کند، مگر بعد از این‌که توازن از بین رفته بار دیگر ایجاد شود و نقش آمریکا تنها کمک کردن به روسیه در تعیین سرنوشت سوریه نباشد.

واشنگتن بر نقش خود در جنگ علیه داعش در مرکز اصلی آن یعنی شمال سوریه تاکید کرد و حضور نظامی خود در این منطقه را افزایش داد. این موضوع باعث شد تا نیروهای دموکراتیک سوریه نبرد آزادسازی رقه را شروع کنند. آمریکا حتی حضور خود در جنوب سوریه را نیز افزایش داده است. برای این مهم، همکاری خود با یگان‌های ارتش آزاد را بیشتر کرد که پنتاگون حتی در اوج سیاست‌های بی‌تفاوت اوباما رابطه خود را با آن حفظ کرده بود. آمریکایی‌ها با حمایت از مناطق مرزی عراق و سوریه در نبرد آزادسازی موصل نیز شرکت دارند.

دولت ترامپ در عین حال پیام‌هایی مبنی بر لزوم اخراج ایران و متحدان‌اش از سوریه ارسال کرده که در دل خود این پیام را دارد که یکی از شروط اصلی همکاری احتمالی با روسیه است. ترامپ هم‌چنین موفق شده جلوی رسیدن شبه‌نظامیان وابسته به ایران به مثلث مرزی سوریه ـ عراق ـ اردن را بگیرد که ایران به آن برای ایجاد کریدوری از بغداد تا دمشق نیاز دارد.

علی‌رغم این‌که توازن بین روسیه و ایران در سوریه و اعتماد متقابل میان آن‌ها قید و بندی در راه همکاری روسیه با آمریکا است، به نظر می‌رسد که روسیه پیام آمریکا را خوب دریافت کرده و در همین زمینه بود که طرح مناطق عاری از درگیری را در نشست آستانه ۴ ارائه کرد. یکی از اهداف این پیشنهاد، کنترل دامنه نفوذ ایران در سوریه بود که در نهایت در آستانه ۵ شکست خورد.

شش ماه بعد از شروع ریاست جمهوری ترامپ به نظر می‌رسد تغییر در روابط آمریکا و روسیه در گرو این است که مسکو سیاست‌های خود در قبال ایران را به شکل جدی تغییر دهد.

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان