استفن ریکتر- گلوبالیست\ترجمه: کامیار توانمند- ایران‌در‌جهان: تاثیر خالص چاپلوسی دونالد ترامپ از ریاض این است که سعودی‌ها را از مسئولیت‌شان در نقش خودشان در ترور، تبرئه می‌کند. تلاش عربستان سعودی برای نشان کردن این لکه بر روی ایران و بعد معرفی قطر به عنوان دستاندرکار، بخشی از آن‌چیزی است که به واقع در جهان امروز در حال رویداد است. ایران هرچیزی هست الا بی‌تقصیر بودن. از قضا بشدت مقصر است. قطر هم البته مستحق سرزنش است. ولی اگر به مسیر خرج پول عربستان سعودی و گسترش ایدئولوژیک وهابیسم نگاه کنیم،‌ واضح و مبرهن است که تروریسم با حمایت سعودی آن، از همیشه بیش‌تر گسترش داشته و خصمانه‌تر شده است.

به زبان ساده،‌ خطر تروریسم حمایتی از سوی ایران برمی‌گردد به سال‌های ۱۹۸۰. در مقابل آن، چیزی که قرن ۲۱ را دچار خود کرده، تروریسم سلفی است. هرچند قطر نقش خود را در این جریان در لیبی و صحرای بزرگ آفریقا و سوریه دارد و اصلی‌ترین عامل حمایتی است – چه به لحاظ مالی و چه به لحاظ ایدئولوژیکی – ولی تروریسم سلفی از سر تا پای آن عربستان سعودی نوشته شده است. این عربستان سعودی است که منشاء اصلی آموزش و ترویج ایده و مکانیسم و راه‌هایی است که از آن حمله به اهداف غربی درمی‌آید.

 

کی قرار است تمام شود؟

ولی در خیرخواهانه‌ترین شکل ممکن اگر بخواهیم آن را تعبیر کنیم، ترامپ و اعطای بخشش معنایش این است که به جای اعلام و قبول این که سعودی حامی اصلی تروریسم است، ترامپ در جنگ علیه ترور آن هم در سطح جهانی، نه تنها به سعودی‌ها چراغ سبز داده که دعایی هم بدرقه راهشان کرده است. و این نه تنها احمقانه، که بسیار خطرناک است.

هرقدر هم ایران مقصر باشد – که خیلی هم مقصر هستند – اما برعکس عربستان سعودی، نظام ایران و ساختار دینی آن و نظامیان افراط‌گرا، نماینده مردم ایران به شمار نمی‌روند. از آن‌جایی که از نظرسنجی‌های عمومی و انتخابات می‌توانیم بفهمیم – بله، ایران هردوی این‌ها را دارد – اگر بخواهیم به طور وسیع بگوییم، دو سوم مردم ایران طرفدار مفاهیم جهانی آزادی‌های غربی هستند. اگر این آمار بین ۱۰ تا ۱۵ درصد در میان مردم عربستان سعودی باشد، به واقع چیزی خیره‌کننده از آب درمی‌آید.

 

زمان آن رسیده که چشم‌هایمان را باز کنیم

الان مهم‌ترین زمان برای تمامی جهان غرب است که درک کند عربستان سعودی، تصویری بسیار دست‌ پایین‌تر نسبت به ایران است. در زیر لایه نازک رژیم سلطنتی و دوست آمریکای عربستان سعودی، لایه‌هایی ضخیم از خصومت بسیار ریشه دار و عمیق و انفجاری و واکنشی نهفته است. این به این خاطر است که بسیاری از حکمران‌های سعودی در مساجد و در هرجای ممکن در جهان، ایالات متحده آمریکا و غرب را به عنوان فواره‌ای از اهریمن معرفی می‌کنند. از همین‌رو، دولت ترامپ نه تنها یک‌سویه همراه این جریان شده، که اگر امکان انتخاب وجود داشت، بخش نادرست این معادله را انتخاب کرده است.

ولی دست‌کم بقیه جهان غرب نباید چشم‌هایش را روی اسید نابودگر و نامحدودی که عربستان سعودی در حال پاشیدن است، ببندد.

 

در دفاع از ترامپ؟

شاید شوکه کننده ترین عامل این باشد که ترامپ به احتمال زیاد چنین چیزی را نفهمیده است. ذهن او بیشتر در حد کسی که در حال برنامه‌ریزی است کار می‌کند. یک بخش از این توضیح این است که ترامپ  که همواره دنبال تایید همه است،‌ از نقش آمریکا به عنوان دخالت کننده‌ی برتر‌، لذت می‌برد. برای همین از تصویر «آن مرد بزرگ» که سعودی‌ها در جریان سفرش از او ساخته‌ بودند، بشدت خرسند شد. حتی سعودی‌ها ضمیر ترامپ را با زدن بنرهایی بزرگ با تصاویر او، حسابی به شور و شوق درآوردند. دلیل دیگر آن می‌تواند این باشد که رییس جمهوری آمریکا به احتمال زیاد خواسته برای سعودی‌ها که متحد قدیمی آمریکا هستند، یک توجه ویژه نظامی قائل شود. در جهان ترامپ، این نکته بسیار کلیدی و منطقی است:‌ حق همیشه با مشتری است.(که اگر در خدمت ترامپ باشد، حسابی باعث خشنودی او می‌شود.)

برای همین غیرقابل انتظار نبود که به محض اینکه ترامپ بازگشت، روابط عربستان سعودی و قطر تیره شده و ترامپ سیلی از توییت‌ها نوشت تا بر مقام قدسی سعودی‌ها مُهر تایید بزند.

 

فرمانده کل دخالت

چیزی که هیچ بحث و حرف و حدیثی در آن نیست، این است که ترامپ به مثابه یک آماتور در اتاق کار ریاست جمهوری آمریکا، مشغول بازی خطرناکی است که هیچ‌چیز از آن نمی‌داند. خبر خیلی بد این است که دونالد ترامپ، یک دلال با سابقه که هرکس نام یا شکل او را بر محصول خود می‌گذاشت و در مقابل رقم مضحکی دریافت می‌کرد، حالا خودش فرمانده کل لابی عربستان سعودی شده و نه فقط در آمریکا، که در صحنه جهانی. به طرز شگفت‌آوری و برای چنین رویدادی، نه او را ربودند و نه او را گروگان گرفتند. خودش رفت و برای این کار داوطلب شد.

 

چیزی بده تا چیزی در مقابل بدهم؟

کسی ممکن است فکر کند آخر چرا؟! دونالد ترامپ حس‌های درستی برای کار کردن ندارد،‌ ولی احمق نیست. سخت است بشود باور کرد که او با ایمان خالص دست به چنین کاری زده است. تا آن‌جایی که ما می‌دانیم،‌ تا حالا که آقای ترامپ چیزی در مقابل از عربستان سعودی دریافت نکرده است.(غیر از این که سودی که از برخی از حضور مهمانان در هتلش در واشینگتن‌ دی‌سی می‌برد.) ولی از آن‌جایی که خودش هم خوب می‌داند، این مساله اصلی نیست. تا جایی که هم او و هم سعودی‌ها تفکر تجاری داشته باشند، دست آخر یک مجموعه آپارتمان خیلی شیک و چند سازمان در کشورهای خلیج [فارس] و دیگر تحفه‌های ویژه در کار خواهد بود.

 

*استفن ریکتر، ناشر و سردبیر گلوبالیست است، روزنامه‌ای آنلاین و مجله‌ و همچنین او از ستون‌نویسان بسیاری از روزنامه‌ها در جهان است.

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان