اندرو اپوستولو – واشینگتن اگزامینر \ ترجمه: کامیار توانمند – ایران‌در‌جهان: دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا با ایران مشکل دارد. او توافق‌نامه‌ای اتمی را به ارث برده که نه از آن خوشش می‌آید و نه می‌تواند آن را تغییر دهد. موانع و تحریم‌هایی که برای توقف برنامه اتمی ایران وضع شده بود حالا برداشته شده و اگر هم به توافق پایان دهد، هرگونه توان تاثیر و کنترل بر برنامه اتمی ایران را از دست داده است. رویه فعلی ترامپ،‌ محدود به بیان است ولی به تعهد پایبند می‌ماند، تحریم‌های اندکی وضع می‌کند و می‌گوید که سیاست خود را بازبینی می‌کنیم. به جای این کارها، او نیاز دارد جاهای خالی سیاست باراک اوباما در مورد تحقیقات سلاح اتمی، موشکی و حقوق بشر را پُر کند.

اولین قدم ترامپ این است که ایران را وادار کند که تمامی تحقیقات مرتبط به سلاح اتمی را تحویل دهد. جهان باید بداند که به واقع جمهوری اسلامی چقدر به بمب اتمی نزدیک شده‌ است و چه کشورهایی در این پیشرفت به ایران کمک کرده‌اند. بدون این آگاهی و با توجه به سابقه نظام در فریب دادن، ایران به محض انقضای این توافق و پس از ۲۰۲۷ ساخت بمب اتمی را شروع می‌کند. اگر ایران تمامی این تحقیقات را تحویل ندهد،‌ توافق اتمی موسوم به برجام آن را عقب می‌اندازد، ولی دستیابی ایران به بمب اتمی را هم نفی نمی‌کند.

اوباما روی قضیه ساخت سلاح ماند و دیگر پا پیش نگذاشت. وزیر خارجه وقت آمریکا، جان کری این ناکارآمدی را این طور توجیه کرد: «ما می‌دانیم که چنین اقدامی (تلاش برای دستیابی به سلاح اتمی) را انجام داده‌اند. ولی ما با اطلاعات دقیق در مورد برخی فعالیت‌های نظامی، می‌دانیم که چه مقدار پیشرفت داشته‌اند.

ولی به واقع ما نمی‌دانیم.

بردن ایران به سمتی که دستش را باز کند، شاید غیرواقعی باشد. با این حال دست‌کم ترامپ می‌تواند برای این پنهان‌کاری،اقدامی انجام دهد که ایران برایش بهایی بپردازد. برای مثال می‌تواند به دیپلمات‌های آمریکایی در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دستور دهد تا از محور قراردادن فعالیت‌های خود بر برنامه‌اتمی ایران دست بردارند و تحریم‌های باقی مانده را هم بردارند. این اتفاق در صورتی روی می‌دهد که شورای حکام آژانس با اجماع اعلام کند موادی که ایران در دست دارد، فقط برای مقاصد صلح‌آمیز است. روسیه از متحدان ایران، از پیش درخواست کرده که آژانس چنین نظری را اعلام کند.

دوم، ترامپ باید از ایران بخواهد تمامی فعالیت‌های موشکی خود را محدود کند. جان کری در مورد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت در سال ۲۰۱۵ رایزنی کرد که مقرر شد ایران روی گسترش سلاح‌های موشکی بالستیک که توان حمل کلاهک اتمی دارند،‌ کار نکند. این درخواست محترمانه حتی پس از پایان برجام،‌ به مدت هشت سال به قوت خود باقی خواهد ماند.

مشکل این‌جاست که فعالیت‌های موشکی ایران فراتر از حمل کلاهک اتمی است. سلاح‌های ایران هستند تا دیگر کشورهای خاورمیانه را به هراس اندازد، چون ایران در ماه مارس سه موشک بالستیک را آزمایش کرد. ترامپ باید از ایران بخواهد روی موشک‌هایی کار کند که نهایت بُرد آن ۳۰۰ کیلومتر باشد و وزن آن هم از ۵۰۰ کیلوگرم فراتر نرود. این محدودیت‌ها شامل همان مواردی است که در نظام توافق‌شده در مورد تسلیحات موشکی هم آمده است. ترامپ همچنین می‌تواند در صورت تخطی ایران، هم تهدید کند و هم سلاح‌های ضدموشکی پیشرفته به متحدان خود در منطقه بدهد تا جلوی تاثیر موشکی ایران در منطقه را بگیرد.

و دست آخر، ترامپ باید ایران را مجبور کند هزینه موارد نقض حقوق بشری که مرتکب شده را بپردازد. جمهوری اسلامی، شکنجه ‌می‌کند، به زندان می‌اندازد و می‌کشد. ایران حق آزادی ادیان را برای بهایی‌ها نقض می‌کند و صدها اقلیت عرب، بلوچ و کرد را به طناب دار می‌سپارد، بدون این که اجازه دهد دادرسی حقوقی منصفانه‌ای در مورد آن‌ها صورت گیرد. نظام کماکان به جنایات جنگی با همدستی با بشار اسد در سوریه دست زده و هنوز در گسترش تروریسم جهانی دست دارد. برخلاف نظر اوباما، تهدیدهای ایران فقط در حد کلامی نیستند. تهدید به نابودی کامل یک کشور، نهایت نقض حقوق بشر است.

اوباما از این نقاط ضعف استفاده کرد تا ایران را به سمت توافق اتمی هُل دهد. برای همین اوباما برنامه‌های حقوق بشری در مورد ایران، که می‌توانست موثر باشد را از کار انداخت. دلیل این که اوباما خیلی به ندرت در مورد نقض حقوق بشر به تحریم دست زد همین بود. اتحادیه اروپا خیلی بیشتر از آمریکا،‌ ایران را به دلیل نقض حقوق بشر مورد تحریم قرار داده است. ترامپ می‌تواند کسانی که عامل سرکوب هستند را تحریم کند. عامل اصلی آیت‌الله علی خامنه‌ای است که به او رهبر معظم هم می‌گویند. بعد می‌ماند محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری سابق ایران که انتخابات سال ۲۰۰۹ را دزدید و همه را سرکوب کرد. و البته می‌ماند حسن روحانی، معتدل قلابی که به تازه‌گی دوباره به مقام ریاست جمهوری انتخاب شده است و در زمان ریاست جمهوری او، شمار اعدام‌های به شکل فزاینده‌ای بالا رفته است.

برای معتبر بودن در حوزه حقوق بشر، البته ترامپ باید اجازه دهد که ایرانی‌های بتوانند با اقدامات قانونی لازم، به آمریکا سفر کنند. دستور اجرایی رییس جمهوری که ششم مارس صادر شد، از جمهوری اسلامی ایران می‌خواهد همکاری اطلاعاتی با دولت آمریکا داشته باشد. خیلی غیرمنطقی است که آمریکا بتواند به اطلاعات ایران در مورد شهروندانش اعتماد کند آن هم با توجه به قضاوتی که دولت ایران در مورد شهروندانش – به ویژه دگراندیشان و ناراضیان – دارد. دستور منع مهاجرتی ترامپ، جام پیروزی پروپاگاندا را دو دستی به تهران تقدیم می‌کند.

ترامپ توافق اتمی ایران را «بدترین معامله‌ای که تاکنون در مورد آن توافق شده» خواند. این ولی فقط برای مباحث رسانه‌ای است. اگر ایران بخواهد به واقع خاورمیانه را از دست ایران حفظ کند،‌ نیاز به اتخاذ یک استراتژی است.

 

*اندرو آپوستولو، پیشتر رییس بخش ایران خانه‌آزادی یا فریدام هاوس بوده است. این مطلب در تاریخ ۲۷ مه منتشر شد.

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان