روز پنج شنبه در نیویورک در حاشیه‌ی مجمع عمومی سازمان ملل متحد، مذاکرات اتمی از سر گرفته شد.
(پرونده) انرژی اتمی ایران، بحرانی سخت و مشکل است که از دوازده سال گذشته به این طرف ادامه داشته اما اکنون به صورت نظری هر دو طرف به یک توافق نیاز دارند. از یک سو، ایران است که می‌خواهد به لغو تحریم‌ها دست یابد، تحریم‌هایی که اقتصادش را تخریب کرده است و از سوی دیگر جامعه‌ی جهانی است که می‌خواهد تضمینی داشته باشد که تهران به بمب اتمی مجهز نخواهد شد. در حالی که مذاکرات از ماه ژوئیه با توافق موقت بر روی پرونده‌ی اتمی ایران تمدید شد، دوباره همین پنج شنبه (گذشته) در نیویورک از سرگرفته شده است. متخصصان تردید دارند که این بحران بتواند تا قبل از تاریخ موعود جدید یعنی ۲۴ نوامبر ۲۰۱۴ حل شود.

باوجود امیدهای برانگیخته شده در زمان انتخاب حسن روحانی به ریاست جمهوری، ایران از برنامه‌ی اتمی نظامی‌اش چشم پوشی نکرده است. دیدارهای «شفاف کننده»ایی که با آژانس بین المللی انرژی اتمی پیش بینی شده بود از طرف ایران محترم شمرده نشده و در این دیدارها اطلاعات مربوط به فعالیت‌های اتمی ایران به ماموران سازمان انرژی اتمی انتقال داده نشده است.

هیچ پیشرفتی در مورد موضوع بسیار حساس غنی سازی اورانیوم و تعداد سانتریفیوژها دیده نمی‌شود و مقامات و مسوولان ایرانی اجازه خواهند داشت که این موضوع را همچنان مخفی نگه دارند. هدف شش مذاکره کننده‌ی غربی یعنی شورای امنیت سازمان ملل به علاوه‌ی آلمان این است که به یک «دوره‌ی تاخیری» حداقل یک ساله دست یابند که اگر ایران به تعهداتش عمل نکرد و به سرعت توانست تا فرآیند تولید بمب را انجام دهد، آن‌ها بتواند واکنش نشان دهند. از این دوره‌ی تاخیری امروز چیزی بیش از دو تا سه ماه باقی نمانده است. یک منبع آگاه و نزدیک به پرونده توضیح می‌دهد که «ایرانی‌ها به همه‌ی درخواست‌های ما پاسخ نداده‌اند.»

در تهران، محافظه‌کاران افراطی و «میانه‌روها» هنوز هم در مورد این موضوع اتفاق نظری پیدا نکرده‌اند. این منبع آگاه افزود که «در ایران پیامدهای استراتژیک فراتر از موضوع اتمی است. تصمیم گیری برای عبور از یک منطق خودکفا و رویارویی با ایالات متحده‌ی آمریکا برای عادی سازی روابط با غرب انتخاب بسیار سنگینی بود.» انجام این کار همان قدر مشکل است که ایران در مواجه با غرب خود را در موقعیت قدرت احساس کند، به خصوص که از زمان ظهور جهادگران در سوریه و عراق، جهادگران منافع مشترک خودشان را با منافع سردمداران بحران اتمی ایران روزآمد کرده‌اند. ایرانی‌ها که متحد اصلی بشار اسد هستند تمایل دارند که در مبارزه‌ی بین المللی علیه داعش (دولت اسلامی) خود را تحمیل کنند. ایرانی‌ها که جزو متحدان اصلی بغداد هستند، نقش مهم و تعیین کننده‌ایی در تغییر و تحول اخیر نخست وزیر عراق، نوری المالکی بازی کرده‌اند.

بحرانی که سر درازی دارد

تاکنون این گروه شش عضوی موفق شده است که موضوع اتمی را به یک پرونده‌ی ژئوپلتیک محدود کنند اما به این معنا نیست که این موقعیت پایا باشد. در طول تابستان امسال تماس‌های دو جانبه‌ایی بین ایرانی‌ها و آمریکایی‌ها انجام گرفت. وزیر امور خارجه‌ی آمریکا، جان کری در حاشیه‌ی مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک مذاکراتی را با ایرانی‌ها درباره‌ی عراق انجام داده است. بازیگر اصلی بحران یعنی باراک اوباما می‌داند که بعد از انتخابات میان دوره‌ایی ماه نوامبر حل و فصل این موضوع برای او بسیار دشوارتر خواهد شد، زیرا احتمال دارد که جمهوری‌خواهان در این انتخابات برنده شوند.

ایران و جامعه‌ی جهانی برای دست یابی به یک توافق قطعی تا ۲۴ نوامبر وقت خواهند داشت. اگر آن‌ها به توافق دست نیابند و ناکام شوند، چندین سناریو بر روی میز خواهد بود: تمدید مجدد مذاکرات برای بار صدم! حتی اگر توافق موقتی هم پیش‌بینی نشده باشد. زیرا همان طور که یک مقام فرانسوی گفت، پرونده‌ی اتمی ایران«بحرانی است که سری دراز دارد.» یا این که شکستی دیپلماتیک خواهد شد که می‌تواند منجر به تحریم‌های تصاعدی شود و در صورتی که ایران به فرآیند غنی سازی اورانیوم شتاب بخشید خطر تهدید یک مداخله‌ی نظامی نیز در بین خواهد بود.

* از: ایزابل لاسر /در: لو فیگارو / مترجم: شادی سابُجی- ایران در جهان

عکس: در سمت چپ رضا نجفی نماینده‌ی فرستاده شده‌ی ایران به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین همین سه شنبه. منبع عکس: دیتر نگل/ آ‌اف‌پ

عنوان اصلی مطلب:

Nouveau bras de fer sur le nucléaire iranien

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان