ارمنی‌ها صاحب محله‌ایی در مرکز شهر اصفهان هستند. آن‌ها اجازه دارند تا شراب خانگی تولید کنند اما حقوق مسیحی‌ها همچنان محدود باقی مانده است. و اینک گزارش:

کلیسای ناجی مقدس که به صورت محلی به آن کلیسای وانک گفته می‌شود در قرن هفده‌ام با آجر ساخته شده است. در کنار این کلیسا موزه‌ی کوچکی هم هست که به فرهنگ ارمنی اختصاص داده شده و در آن آثاری از قبیل گلدوزی‌ها، لباس‌ها، نقاشی‌ها و فرش‌ها و همچنین عکس‌های واقعا غیر قابل تحملی از نسل کشی ارامنه در ترکیه در سال ۱۹۰۵ به نمایش گذاشته شده است. در عکس‌ها سربازان ترک با افتخار زیادی جلوی کوهی از جمجمه‌ها ایستاده‌اند یا در حالی که به سرهای نوک کوه جمجمه لبخند می‌زنند، بالا و پایین می‌پرند. یک راهنمای توریست محلی گفت که «صحبت کردن از نسل کشی ارامنه در ایران به‌هیچ‌عنوان ممنوع نیست. جمهوری اسلامی ایران به رغم کشورهای دیگر، همواره خاطر نشان می‌کند که ایران هرگز ارمنی‌ها را مورد آزار و اذیت قرار نداده‌اند.»

همیشه در ایران باید با آمارهای رسمی با احتیاط برخورد کرد، اما براساس آمارهای رسمی تعداد ارمنی‌ها بین ۱۵۰ هزار تا ۲۰۰ هزار نفر است که به طور عمده در تهران و اصفهان مستقر هستند. در حالی که اقلیت دیگر مسیحی در ایران، یعنی آسوری‌های کلدانی که بین ۲۵ هزار تا ۳۰ هزار نفر‌اند و تعداد آن‌ها از انقلاب سال ۱۹۷۹ ایران به این طرف مدام در حال کاهش است. با این حال مسیحی‌ها صاحب کلیساها ، مدارس و باشگاه‌های خودشان هستند. زنان مسیحی اجازه دارند که روسری سر نکنند و بزرگ‌ترین مزیت آن‌ها در سرزمین مسلمانان این است که آن‌ها اجازه دارند شراب خانگی تولید کنند و آن را مصرف کنند. اما اجازه ندارند تا این محصول را به صورت تجاری در آورند.

یک مسیحی در تیم فوتبال

یکی از ستاره‌های تیم ملی فوتبال ایران، آندریانیک تیموریان است که او را آندو هم صدا می‌زنند. او یک ارمنی مسیحی است که کارش را از تیم فوتبال آرارات آغاز کرده است. آرارات یک باشگاه ورزشی ارامنه است. روزنامه‌ی لاکروآ فرانسه این طور نقل می‌کند که «در ۱۸ ماه می گذشته در بازی‌های آماده سازی تیم ملی ایران با بلاروس، آندو اولین مسیحی بود که بازوبند کاپیتانی تیم ملی ایران را با خود حمل می‌کرد.» این مجله یک مقاله‌ی کامل را به این ورزشکار اختصاص داده است. حضور یک مسیحی در تیم فوتبال ملی ایران یک اتفاق جزیی نیست. در واقع ایرانی‌ها دیوانه‌ی توپ گرد فوتبال هستند. اگر ایرانی‌ها نام فرانسوآ اولاند را نشناسند اما در عوض، آنها به طور سیستماتیک شایستگی‌های کریم بنزما و فرانک ریبری را جلوی یک بازدید کننده‌ی فرانسوی تحسین می‌کنند.

اما مسیحی‌ها در ایران یک شرایط زندگی ایده آل ندارد و در چنین شرایطی هم زندگی نمی‌کنند. در مقاله‌ی از «مرکز مطالعات مدیترانه‌ی شرقی و جهان ترک‌ها و ایرانی‌ها» تاکید شده است که «آن‌ها در خدمات و سرویس‌های عمومی و در تدریس محروم می‌شوند. مسیحی‌ها حتی حقوق و مزایای اجتماعی یکسانی همانند مسلمانان ندارند همچنین در مورد جرم و یا در زمینه‌ی قانون‌های کیفری به مجازات‌های خاصی محکوم می‌شوند.»
اگرچه اصفهان صاحب یک کلیسای جامع و دوازده کلیسا است اما در مقابل این جامعه‌ی کوچک تنها چهار کشیش برای اجرای مراسم عشای ربانی دارد. و هیچ مدرسه‌ایی برای تعلیم و تربیتِ کشیش در این کشور وجود ندارد.

تبعید مسیحی‌ها در قرن هفده‌ام

آمدن ارمنی‌ها که باعث ایرانی شدن آن‌ها شد یک اتفاق و واقعه‌ی آرام و خوش‌آ‌یند نبود. در سال ۱۶۰۳ در زمان شاه عباس صفوی اول، در جنگی که در مقابل پادشاه عثمانی انجام می‌شود شهر ارمنی‌ها که به نام جلفا در نزدیکی‌های رودخانه‌ی ارس بوده تخریب می‌شود از این رو جمعیت ارامنه در اصفهان به تبعید می‌آیند. به چه دلیلی؟ از استعدادِ هنرمندان ارمنی که در زمینه‌ی کار با ابریشم، پوست و فلزات متخصص بودند استفاده شده تا پایتخت شاه عباس زیبا شود. تاریخ نشان می‌دهد که در محله‌ایی که آن را به نام جلفای جدید می‌خواندند و در کنار رودخانه‌ی زاینده رود است بین سه هزار تا شش هزار خانواده مستقر شدند. زاینده رود یعنی رودی که می‌زاید و زندگی می‌بخشد. رودخانه‌ایی که از اصفهان می‌گذرد امروز خشک شده است. ارمنی‌ها از سال ۱۶۰۶ ساختن بنای کلیسای ناجی مقدس را شروع می‌کنند. آن‌ها هنوز هم در این محله‌ی تجاری زندگی می‌کنند اما نسبت به جمعیت اصفهان که بین ۱/۶ تا ۲ میلیون نفر است، ارامنه اقلیت بسیار کوچکی هستند و کلیساهای آن‌ها عمدتا توسط توریست‌ها بازدید می‌شود.

* از: ایان حامل (‌از اصفهان‌) / در: لوپوآن / مترجم: شادی سابُجی- ایران در جهان
منبع عکس: عطا کناره/آ اف پ

عنوان اصلی مطلب:

En Iran, les chrétiens ont le droit de boire mais pas d’enseigner

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان