در زمان آخرین عملیات نظامی اسرائیل علیه غزه در سال ۲۰۱۲، یک هنرمند مشهور نقاشی‌های دیواری ایرانی با نام «سیاه دست» عکس طرح‌هایی به نا‌م‌های «خائن» و «پاچه‌خواری» را بر روی صفحه‌ی فیسبوک‌اش منتشر کرد. این عکس نقاشی دیواری در واقع برای نشان دادن همبستگی با مردم فلسطین بود. در خیابان ولی عصر تهران بر روی دیواری این هنرمند نقاش با رنگ سیاه به عربی نوشته بود «غزه» و بالای کلمه‌ی غزه، قطره‌های جاری خون را کشیده بود.

دو سال بعد وضعیت به طور چشمگیر تغییر کرد. هنرمند مذکور همین تصویر را منتشر کرد و یادآوری کرده بود که این همان عکسی است که قبلا به خاطر آن به او توهین شده بود. این توهین‌ها در واقع جنبه‌ی انتقادی برایش نداشتند تا او آن‌ها را گردآوری کند بلکه برای او همانند پیام‌های تشویقی بودند.

از آغاز حمله‌ی تهاجمی اسرائیل در ۸ ژوییه ۲۰۱۴ با نام «عملیات تیغه‌ی حفاظتی»، تعداد زیادی از هنرمندان نقاشی‌های دیواری، دیوارهای پایتخت ایران را در اختیار خودشان گرفته‌اند تا طرح‌ها و پیام‌های حمایت‌گرانه خود، در همبستگی با غزه را بر روی آن‌ها بکشند. عکس‌های این هنرمندان با موفقیت بزرگی در شبکه‌های اجتماعی روبه رو شده است. شبکه‌های اجتماعی در ایران مسدود هستند اما به طور غیرمستقیم و با استفاده از نرم‌افزارهای دور زدن سانسور اینترنت در دسترس هستند. کاربران شبکه‌های اجتماعی احساسات‌شان را به اشتراک می‌گذارند و عکس‌ها، مقالات روزنامه‌ها و عکس‌های گرفته شده از سرزمین فلسطین را بر روی صفحات‌شان نمایش می‌دهند.

موضوعی که مدت‌ها تابو ماند

در آخرین عملیات نظامی اسرائیلی‌ها موج بی‌سابقه‌ایی از همبستگی با مردم فلسطین در بین ایرانیان برانگیخته شد، ایرانیانی که عمدتا از طبقه‌ی متوسط تحصیل‌کرده هستند و به اینترنت دسترسی دارند. به دلیل ضدیت و مخالفت‌های این طبقه با رژیمِ سیاسی جمهوری اسلامی، تاکنون از سوی رژیم طرد می‌شدند، زیرا همواره مدافع نهایی مردم فلسطین بودن خواسته‌ی دولت ایران بود نه مردم ایران.

در تظاهرات توده‌ی مردم در زمان انتخاب مجدد جنجالی محمود احمدی‌نژاد در ژوئن ۲۰۰۹ که به «جنبش سبز» معروف است این شعار داده می‌شد که “نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران». بنابراین چطور می‌شود این چرخش افکار عمومی و نظر مردم ایران را توضیح داد؟

هنرمند «سیاه دست» که نمی‌خواهد اسم واقعی‌اش را افشا کند معتقد است که «نفرتی که ایرانیان نسب به حکومت دارند مربوط به سرکوب‌های جنبش سبز است، از این رو هر گونه حمایت از غزه به تابو تبدیل شده بود.» او همچنین از تهران این گونه می‌نویسد که «حتی کوچک‌ترین همدلی با فلسطین که در آن زمان توسط دولت انجام می‌شد، واکنش‌های منفی را بر می‌انگیخت و باعث می‌شد که افراد متهم به همکاری و داشتن ارتباط با حکومت شوند.»

براساس نظر این هنرمند، انتخاب رئیس جمهور میانه‌رویی چون حسن روحانی در ژوئن ۲۰۱۳ فشارها و سرکوب‌ها را تعدیل کرده است و به ایرانی‌های منتقد رژیم اجازه داده تا «عشق» و «همبستگی‌شان با دیگران» را دوباره نشان دهند.

توضیح دیگر این‌که استفاده‌ی روزافزون از اینترنت در میان ایرانیان به آن‌ها همچنین اجازه می‌دهد تا برای اطلاع یافتن از اخبار جهان از مراجعه‌ی انحصاری به رسانه‌های رسمی رژیم ایران پرهیز کنند.

سردی روابط حماس و تهران در مورد پرونده‌ی سوریه

ایرانیان مخالف رژیم سیاسی جمهوری اسلامی، حمایت خودشان را به خاطر فلسطین نشان داده‌اند چون به این نکته آگاه هستند که این موضوع صرفا ربطی به اغراق در مورد سیستم تبلیغات حکومت ایران ندارد.

این پدیده‌ی جدید بسیار تعجب برانگیز است زیرا تنها در ۲۵ ژوییه یعنی ۱۷ روز پس از آغاز حمله‌ی تهاجمی اسرائیل، تظاهرات‌ رسمی روز قدس در ایران سازماندهی شدند. این تظاهرات‌ها در ابتدا توسط بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، امام خمینی پایه‌گذاری شد و پس از آن هر ساله در آخرین جمعه‌ی ماه رمضان برگزار می‌شود. در نوامبر سال ۲۰۱۲ تنها دو روز پس از آغاز «عملیات ستون دفاعی» تظاهرات‌های رسمی در ۷۰۰ شهر ایران برگزار شد.

این تغییر دیدگاه‌ها از طرف مسوولان و مقامات ایرانی را می‌توان این گونه تشریح کرد که روابط بین حماس و تهران از سه سال پیش به این طرف، در مورد بحران سوریه رو به سردی گرائید. مشکلات بین این دو طرف با آغاز جنبش اسلام‌گرایان فلسطینی و با اظهار نظر نخست وزیر فلسطین اسماعیل هنیه آغاز شد، چون اسماعیل هنیه حمایت خود را از شورشیان سوریه در سال ۲۰۱۲ اعلام کرد. از سوی دیگر رئیس جمهور قبلی ایران محمود احمدی‌نژاد (۲۰۰۵-۲۰۱۳) از محبوبیت خود در جهان اسلام بهره جست. محبوبیتی که به دلیل موضع‌گیری‌های محکم‌اش علیه حکومت اسرائیل به دست آمده بود.

تهران متحدِ نزدیک بشار اسد، بلافاصله در همان ابتدای امر، به حماس هشدار داده بود و از سرگیری روابط دو جانبه‌اش با حماس و روسای این جنبش را مشروط به حمایت از رئیس جمهور سوریه کرد. از چندین ماه پیش به این طرف، این دو متحد قدیمی اختلاف‌های‌شان بر روی سوریه را کنار گذاشته‌اند و با هم آشتی کرده‌اند.

* از: غزل گلشیری/ در: لوموند / مترجم: شادی سابُجی- ایران در جهان

عنوان اصلی مطلب:

Les opposants iraniens affichent désormais leur solidarité avec les Palestiniens

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان