واشنگتن – هفته‌ی دیگر که دیپلمات‌های ایرانی در ژنو با آمریکا و پنج قدرت دیگر دنیا وارد دور جدیدی از مذاکرات بر سر برنامه هسته‌ای ایران می‌شوند، کنگره‌ی آمریکا سر میز حضور نخواهد داشت. البته این به این معنی نیست که صدایی هم نخواهد داشت.

لایحه‌ی جدیدی از تحریم‌های سخت علیه ایران در مجلس سنا آماده است و پیش از آن هم در تابستان گذشته، لایحه‌ی مشابهی در مجلس نمایندگان تصویب شد. قانون‌گذاران آمریکایی به یکی از این دو هدف می‌رسند: یا فشارها را بر رهبران ایران، طوری افزایش می‌دهند که به یک توافق اتمی کمک کند. یا این‌که به یک دیپلماسی شکننده در زمانی حیاتی صدمه می‌زنند.

کمیته امور بانکی مجلس سنا تحت فشارهای جان کری، وزیر امور خارجه قبول کرد که لایحه‌اش را برای مدت کوتاهی متوقف کند تا اولین جلسه مذاکره در ژنو را خراب نکند. اما تیم جانسون، دبیر این کمیته که نماینده دموکرات از ایالت داکوتای جنوبی است به دولت اوباما گفت که می‌خواهد در هفته‌های آینده به این لایحه رسیدگی کند.

به این ترتیب کنگره آمریکا دقیقا زمانی به دور جدیدی از تحریم‌های سخت علیه ایران رای می‌دهد که غرب در حالی تصمیم‌گیری درباره‌ی حسن روحانی، رییس‌جمهور جدید ایران است و این‌که آیا روحانی مصمم است تا به توافقی برسد که نگرانی آمریکا را نسبت به اهداف اتمی ایران کاهش دهد تا تحریم‌های فعلی لغو شوند.

مارک کرک، نماینده‌ی جمهوری‌خواه ایالت ایلینوی در مجلس سنا که از لوایح قطع دسترسی ایران به منابع مالی بین‌المللی حمایت کرده می‌گوید: «ما می‌دانیم که آسیب تحریم‌ها به رژیم شروع شده، حالا وقت افزایش فشار است نه کاهش آن.»

این بار اولی نیست که کنگره در رقص دیپلماتیک ایران و آمریکا، نقش شخصیت منفی را بازی می‌کند. در سال‌های اخیر کنگره در موارد مختلفی قوانینی را تصویب کرده – گاهی با مخالفت کاخ سفید – که باراک اوباما را وادار کرده با دولت ایران سرسخت‌تر از آن که خودش می‌خواهد، باشد.

اما این بار به نظر می‌رسد نفوذ مجلس آمریکا کلیدی‌تر و ضمنا کم‌تر قابل پیش‌بینی است. با این‌که آقای روحانی با این هدف انتخاب شده که در مذاکرات به توافق برسد تا تحریم‌ها سبک شود، تندروها در ایران نسبت به دیپلماسی، دشمنی عمیق و پنهانی دارند. بعضی از ناظران مسایل ایران نگران‌اند که اگر کنگره در تصویب تحریم‌های جدید عجله کند، ممکن است باعث عکس‌العمل محافظه‌کاران در تهران شود و به تلاش‌های رهبر جدید ایران آسیب بزند.

کلیف کوپچان، کارشناس مسایل ایران در شرکت مشاوره ریسک اوراسیا می‌گوید: «این مذاکرات به شدت پیچیده خواهند بود.» به گفته او «اگر پیش از آن‌که دیپلماسی شانسی برای رسیدن به نتیجه داشته باشد، کنگره این لایحه تحریم‌ها را تصویب کند، بدترین نتیجه حاصل خواهد شد.»

کنگره برای حامیان‌اش، قهرمان بلامنازع کمپین فشار بر تهران است. آقای کرک گفته کاخ سفید بارها سعی کرده جلوی تحریم‌ها را بگیرد یا شدت آن‌ها را کم کند – مثلا تحریم‌هایی که بانک مرکزی ایران را در فهرست سیاه قرار داد – در حالی‌که بعدا که اتحادیه اروپا تصمیم گرفت تا اقدام مشابهی را انجام دهد، کاخ سفید سعی کرده از آن‌ها اعتبار کسب کند.

این نقشی است که کنگره آمریکا همراه با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسراییل بازی می‌کند که به سازمان ملل هشدار داد، آقای روحانی یک «گرگ در لباس میش» است و از ایالات متحده خواست که به کلمات آشتی‌جویانه او توجه نکند و فشار را بر ایران دو برابر کند.

آقای کوپچان می‌گوید: «سخنرانی نتانیاهو در شهر خودش به شدت مورد تمسخر قرار گرفت» و می‌افزاید «سخنان او اما نمایان‌گر نظرات بسیاری از اعضای کنگره است.»

بعضی از اعضای دولت بی‌محابا به مزایای این که کنگره نقش شخصیت منفی را بازی می‌کند، اذعان دارند. وندی شرمن، معاون وزیر خارجه آمریکا که مذاکرات را انجام می‌دهد، با این‌که از مجلس سنا خواسته که لایحه را به تعویق بیاندازد، به کمیته روابط خارجه سنا گفت که می‌خواهد تصویر کنگره را برای ایرانیان روشن کند.

خانم شرمن گفت: «می‌خواهم بتوانم به ایران بگویم این فرصت شماست. در روز ۱۵ اکتبر با اقداماتی واقعی سر میز بیایید؛ با تعهداتی که به آن‌ها عمل می‌کنید؛ با نظارت و رسیدگی که انجام می‌دهید؛ که کمی اعتماد ایجاد کنید که واقعیتی پشت همه این‌هاست، و کنگره ما هم گوش می‌کند.»

مقامات سابق دولت می‌گویند، مشکل این است که احتمالا این دور مذاکرات به نتیجه محسوسی نخواهد رسید. آن‌ها می‌گویند درست است که ایران نشان داده به مذاکرات متعهد است اما انتظار نمی‌رود که پیشنهاد تعلیق غنی‌سازی اورانیوم یا تعطیلی مراکز مشکوک را ارایه کند.

رابرت آینهورن، مشاور سابق وزارت خارجه در حوزه منع گسترش سلاح هسته‌ای می‌گوید: «اگر اعضای کنگره در عصر روز ۱۶ اکتبر منتظر نتایجی دراماتیک هستند تا تصمیم بگیرند که لایحه تحریم‌ها را تصویب کنند، اشتباه می‌کنند.» او می‌افزاید «نباید شرایطی ایجاد شود که اگر پیشرفت عظیمی حاصل نشد، تحریم‌های جدیدی وضع کنیم.»

به گفته مارک دوبویتز، مدیر اجرایی بنیاد دفاع از مردم‌سالاری می‌گوید حتی اگر کنگره همین الان اقدام کند، تحریم‌ها تا ۱۸۰ روز به اجرا در نمی‌آیند و این خود سوال‌برانگیز است.

با این‌که کنگره در بن‌بست بودجه دولت گرفتار و فلج شده، افزایش فشار بر تهران از معدود مسایلی است که دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان بر سر آن توافق دارند. لایحه‌ی مجلس نمایندگان که می‌خواهد صادرات فعلی و رو به کاهش نفت ایران را به صفر برساند، با ۴۰۰ رای مثبت در مقابل ۲۰ رای منفی تصویب شد.

نسخه همین لایحه در مجلس سنا هم به سرعت تصویب خواهد شد، البته تعطیلی دولت ممکن است که روند رای‌گیری را برای این لایحه به تعویق بیاندازد. در سال ۲۰۱۱ نمایندگان مجلس سنای آمریکا متفق‌القول لایحه‌ای را علیه صادرات نفت ایران تصویب کردند. آن تحریم‌ها، اقتصاد ایران را فلج و کمک کرد که آقای روحانی به قدرت برسد.

دنیس راس، مشاور ارشد سابق اوباما در مورد مسایل ایران می‌گوید: «این که ما پیش از آن که هیچ چیز واقعی از ایرانی‌ها به دست بیاید، فشار از طرف کنگره را متوقف کنیم، خیالی بیش نیست.»

* از: مارک لندلر / در: نیویورک تایمز / مترجم: نگار مرتضوی – ایران در جهان

عنوان اصلی مطلب:

On Iran Talks, Congress Could Play ‘Bad Cop’

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان