یکی از شخصیت‌های سیاسى وابسته به جریان مقتدا صدر در گفتگو با «السیاسیه» کویت از مذاکرت اخیر و مستمر مقامات ایرانی با رهبران ائتلاف ملی شیعی حاکم بر عراق به رهبری نوری المالکی در مورد تشکیل «کنفدراسیون فدرال اسلامی» متشکل از ایران و عراق خبر داد و اینکه حکومت ایران مسئولین دو کشور را تشویق به بررسی شرایط و برنامه‌ریزی مناسب برای اجرای این طرح کرده است. آنچه در ادامه می‌آید تحلیل و نقطه نظرات منبع مذکور در مورد طرح مورد نظر است.

علی خامنه‌ای، رهبر ایران در همان سال‌های اولیه سقوط صدام در سال ۲۰۰۳ اشتیاق زیادی نسبت به تشکیل این کنفدراسیون نشان داد، ولی حضور نیروهای نظامی آمریکا مانع بزرگی در مقابل تحقق بخشیدن به این هدف بود. این ایده در اصل برای ایجاد کنفدراسیونی متشکل از سه کشور ایران، عراق و سوریه بود، اما گسترش قیام مردم سوریه و افزایش نگرانی ایران نسبت به اوضاع بعد از سقوط بشار اسد، رژیم ولایت فقیه را واداشت تا به فکر ایجاد کنفدراسیون فدرال اسلامی ایران – عراق بیافتد.

رهبران ایران معتقدند کنفدراسیون فدرال اسلامی مذکور می‌تواند بقای حکومت ایران و عراق را تضمین کند، بخصوص اینکه ائتلاف شیعی عراق و حکومت دینی ایران هر دو با فشارها و تحرکات بین المللی و منطقه‌ای مواجه هستند. آنها پیش‌بینی می‌کنند که حکومت سوریه‌ی پس از بشار اسد در تضاد با منافع ایران خواهد بود. یکی از اهداف استراتژیک این تئوری، تشکیل بزرگ‌ترین بلوک نفتی، سیاسی، نظامی و انسانی در منطقه برای مقابله با بلوک ترکیه، مصر و کشورهای شورای همکاری خلیج (فارس) است. بر این اساس، کنفدراسیون مذکور، جایگزین پیمان استراتژیک ۲۰ ساله بین ایران، بشار اسد و حزب الله لبنان می‌شود که به نظر می‌رسد به خاطر بحران سوریه به پایان خود نزدیک شده است.

اصرار رهبران ایران بر ایجاد کنفدراسیون مذکور، به معنی پذیرش زوال پیمان تاریخی آنها با بشار اسد و حسن نصرالله است و اعلام وفاداری به این پیمان، فقط به قصد خریدن وقت است، درحالی‌که آنها خود را برای هر تحول و احتمال دیگری آماده کرده‌اند.

یکی از اهداف پنهان ایران از تاسیس کنفدراسیون فدرال اسلامی، در اختیار گرفتن مدیریت اماکن مقدسه شیعه در شهرهای نجف، کربلا، سامرا و کاظمین است. روحانیون قم به خوبی می‌دانند که این کنفدراسیون می‌تواند سلطه سیاسی این بارگاه‌ها را در اختیار آنها و زمام رهبری شیعیان جهان را در اختیار ایران قرار دهد تا بتواند به پشتوانه جایگاه و اعتبار این مراکز مذهبی بر بقیه مسلمانان جهان تاثیرگذار شود.

به اعتقاد رهبران ایران، کنفدراسیونی قوی متشکل از ایران و عراق با دارابودن بیشترین صادرات نفت در جهان می‌تواند اردن و سوریه پس از بشار اسد را محاصره کند، بخصوص اینکه عمان و دمشق در شرایط بسیار سخت اقتصادی قرار دارند.

رژیم ایران در مورد سوریه دو رویه موازی را در پیش گرفته است؛ از طرفی سقوط بشار اسد را به عنوان یک واقعیت قطعی و گریزناپذیر پذیرفته، در نتیجه در حال مطالعه پیامدهای این سقوط برای ایران و بررسی سیاست‌های جایگزین است. از طرف دیگر به حمایت همه جانبه خود از بشار اسد ادامه می‌دهد تا مخالفان او را وادار به سازش و قبول بخشی از نیروهای رژیم اسد در حکومت آینده سوریه کند، به ویژه باقی ماندن فرماندهان سوریه در بدنه دستگاه‌های نظامی و امنیتی که می‌تواند ضامن حفظ و استمرار منافع حیاتی ایران در رژیم آینده سوریه این کشور باشد.

ادعای برخی مبنی ایجاد دولت ساحلی علوی‌ها به رهبری بشار اسد و انضمام آن به کنفدراسیون اسلامی ایران – عراق به هیچ وجه صحیح نیست، زیرا اکثر کشورهای دنیا بخصوص آمریکا کیان این دولت علوی را به رسمیت نخواهند شناخت. ایران نیز مایل است که این کنفدراسیون با عنوان اسلامی شناخته شود و از تسمیه آن به کنفدراسیون شیعی و متهم‌شدن به فرقه‌گرایی شدیدا پرهیز می‌کند، بخصوص اینکه در نظر دارد در میان مدت یا درازمدت دیگر کشورهای اسلامی را نیز به پیوستن به این کنفدراسیون تحت رهبری ایران دعوت کند.

یکی از مشکلات و موانع پیش رو که توسط کارشناسان خبره ایرانی بررسی و نتایج اولیه آن نیز در اختیار رهبران ائتلاف ملی شیعی عراق قرار داده شده، این است که بخش وسیعی از جامعه اهل سنت عراق با ایجاد این کنفدراسیون موافق نیستند. در این راستا و برای دستیابی به هدف مذکور، ایران بزودی سعی خواهد کرد روابط شیعیان و سنی‌های عراق را بهبود بخشد تا از این طریق خود را به رهبران سنی عراق نزدیک کرده و موافقت آنها را برای پروژه تاسیس کنفدراسیون اسلامی جلب کند. قابل به ذکر است که بسیاری از شخصیت‌های اهل سنت عراق روابط خوبی با کشورهای عربی ندارند و برخی از آنها نیز از سازمان‌های تندروی موجود در سوریه شدیداً هراس دارند و از گسترش نفوذ القاعده در سوریه می‌ترسند. ایران سعی خواهد کرد از دو نکته فوق نهایت استفاده را ببرد.

* از: باسل محمد(بغداد)/ منبع: السیاسه کویت/ مترجم: عبدالسلام سلیمی- ایران در جهان

عنوان اصلی مطلب:

طهران ستعرض اتحاداً کونفدرالیاً على بغداد بعد سقوط الأسد

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان