ایران اتحادیه های کارگری مستقل از دولت را به رسمیت نمی شناسد بنابراین کارگران باید با شوراهای اسلامی کار که توسط کارفرمایان و نیروهای امنیتی تایید شده‌اند، در ارتباط باشند. با توجه به این که این شوراها در ارتباط با دولت بوده و رهبران کارگران اغلب در زندان هستند، کارگران تلاش می‌کنند تا رابطه خود را با این نهاد، حسنه نگه دارند تا به عنوان فرد «مساله‌دار» از کار اخراج نشوند.
هم‌زمان با تعطیلات سال نوی ایرانی (اواخر ماه مارچ) در پروژه پارس جنوبی در خلیج فارس، منطقه‌ای که بزرگ‌ترین منابع گازی شناخته شده جهان قرار دارد، کارگری، دیگر کارگران ایرانی را به اتحاد دعوت کرده است.

بهنام خدادادی پیمانکار شرکت ملی نفت ایران، خواستار شرایط بهتر برای کار، پرداخت حقوق بیشتر و تشکیل اتحادیه مستقل کارگران شده است. حدود ۱۵۰۰ کارگر مانع بازداشت خدادادی شدند اما او تنها یک هفته بعد، از محل کار خود – شرکت توسعه شبکه‌های صنعتی ایران – اخراج شد. شاید امروز کارگران ایرانی مانع سخن گفتن خدادادی شده باشند، اما نارضایتی در میان آنان، به دلیل دستمزدهای پایین و افزایش تورم، رو به رشد است. از طرف دیگر با نزدیک شدن به زمان انتخابات ریاست‌جمهوری در ماه ژوئن، هرگونه تلاش برای سازمان‌دهی کارگران نیز سرکوب می‌شود.

جمشید، کارگر صنعتی ۳۲ ساله ساکن تهران می‌گوید: «آن‌ها حداقل ۴ ماه است که حقوق ما را پرداخت نکرده‌اند و من مجبورم که همچنان به قرض گرفتن پول ادامه دهم.»

ماه گذشته حداقل دستمزدها ۲۵ درصد افزایش یافته و به حدود ۱۴۰ دلار در ماه رسید، با این وجود حتی آمار رسمی هم حکایت از آن دارد که این مبلغ تنها یک سوم درآمد لازم برای زندگی در تهران است. کاهش قیمت ریال در بازار جهانی در بخش واردات به این معناست که ارزش پول ایران به یک سوم همین میزان در سال ۲۰۱۱ رسیده است یعنی یک سوم میزان ارزش پول ایران پیش از صدور قطع نامه های تحریم مالی علیه ایران توسط آمریکا.

ایران اتحادیه های کارگری مستقل از دولت را به رسمیت نمی شناسد بنابراین کارگران باید با شوراهای اسلامی کار که توسط کارفرمایان و نیروهای امنیتی تایید شده‌اند، در ارتباط باشند. با توجه به این که این شوراها در ارتباط با دولت بوده و رهبران کارگران اغلب در زندان هستند، کارگران تلاش می‌کنند تا رابطه خود را با این نهاد، حسنه نگه دارند تا به عنوان فرد «مساله‌دار» از کار اخراج نشوند.

علی نجاتی و رضا شهابی، دو رهبر اتحادیه‌های کارگران نیشکر و رانندگان اتوبوس، اخیرا از بازداشت آزاد شده اند. شهابی همانند محمد جراحی کارگر پتروشیمی و شاهرخ زمان، نقاش، که به جرم «به خطر انداختن امنیت ملی» محکوم شده‌اند، دوباره به زندان بازگشته است. نجاتی به تازگی در گفتگو با یک رادیوی فارسی زبان مستقر در آلمان گفته است: «تا زمانی که تضمینی برای تشکیل اتحادیه‌های مستقل کارگری وجود نداشته باشد، اوضاع به همین شکل خواهد بود. مرا به عنوان نماینده کارگران از کار اخراج کردند و به زندان انداختند.»

با وجود سابقه طولانی جنبش کارگری ایران و نقش بزرگی که کارگران شرکت نفت در سال ۱۹۷۹ و براندازی شاه ایفا کردند، پس از انقلاب با کاهش روزافزون قدرت خود مواجه شدند.

پس از انقلاب، شورای مستقل کارگری پیروزی‌هایی مانند ۴۰ ساعت کار در هفته و پرداخت کمک هزینه مسکن داشت و همچنین توانستند همکاران سرویس اطلاعاتی شاه را از کار
اخراج کنند. اما در زمان جنگ ایران و عراق (۱۹۸۸ – ۱۹۸۰) اتحادیه‌های مستقل از میان رفتند.

در دوران ریاست‌جمهوری اکبر هاشمی‌رفسنجانی و جانشین او محمد خاتمی، در حالی که اتحادیه‌های کارگری به دلیل استخدام کارگران به شکل موقت ضعیف‌تر شده و صنایع ایرانی قدرت خود را از دست می‌دادند،‌ شاهد افزایش واردات ایران بودیم.

محمود، رفتگر خیابان‌های تهران هنگام شیفت شب و زمانی که مشغول تمیز کردن یک سطل زباله است، می‌گوید: «ما نعمتی برای کارفرمایان خود هستیم. به ما هرگز اضافه کاری پرداخت نمی‌شود و اعتراضی هم نمی‌توانیم بکنیم، در غیر این صورت از کار اخراج می‌شویم.»

ماه گذشته، چند نانوا در شهر کردنشین سنندج، به دلیل تلاش برای سازماندهی همکاران خود، بازداشت شدند. هم‌زمان کارگران کارخانه تراکتورسازی تبریز، در شمال غرب ایران، نامه‌ای امضا کرده و در آن روسای خود را به «رفتار خشن، ارعاب و عدم پرداخت حقوق و دستمزد» متهم کردند. آن‌ها نوشته بودند: «مسئولانی که همیشه از عدالت در جمهوری اسلامی دم می زنند بهتر است بدانند که در این نظام ناعدالتی کامل بر قرار است.»

یک مقام بلند پایه در شهرداری تهران اعلام کرد که هزاران رفتگری که شب‌ها مشغول تمیز کردن خیابان‌های تهران هستند، ماه‌ها حقوق خود را دریافت نمی‌کنند.

سال گذشته دفتر محمد قالیباف، شهردار تهران و کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری، هزینه ساخت فیلم «نارنجی پوش» را پرداخت کرد. این فیلم درباره یک فارغ‌التحصیل خوش‌فکر دانشگاه است که به دلیل عشقی که به تمیز کردن دارد، تبدیل به یک رفتگر می‌شود.

* در: اکونومیست / مترجم: زهرا علی پور – ایران در جهان

عنوان اصلی مطلب:

Iran’s banned trade unions: Aya-toiling

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان