برندۀ امسال جایزۀ ساخاروف نسرین ستوده از میانۀ اکتبر دست به اعتصاب غذا زده است. وی از دو سال پیش در زندان مخوف اوین به سر می برد.
صبح دو خرما، شب دو خرما. برنامۀ غذایی نسرین ستوده اینگونه است. از بیش از چهل روز پیش. از ۱۷ اکتبر وکیل حقوق بشر و برندۀ امسال جایزۀ ساخاروف در اعتصاب غذا به سر می برد. دولت ایران دو سال پیش ستوده را بازداشت کرد چرا که معتقد بود وی با کارش امنیت ملی را به خطر می اندازد. از این گذشته، اتهام دیگر، ستودۀ وکیل علیه نظام تبلیغ می کند.

نماد مقاومتِ مسالمت آمیز

فعالان حقوق بشر نسبت به سرنوشت ستوده توجه می دهند. وبلاگ ها و صفحه های فیسبوک به این وکیل ۴۹ ساله اختصاص داده شده اند. در بین مخالفان مدتهاست که نماد مقاومت شده است، به اصطلاح آونگ سان سو کیِ ایران (فعال حقوق بشر برمه ای جایزۀ ساخاروف را در سال ۱۹۹۰ گرفت). ستوده در آخرهای اکتبر همراه فیلم ساز ایرانی جعفرپناهی که در حبس خانگی است برندۀ جایزۀ ساخاروف برای آزادی عقیده شد. از این به بعد کسان بیشتری نیز ستوده را شناخته اند.

از فعالیتش می دانیم که از مخالفان و فعالان سرشناس ایران که در سال ۲۰۰۹ در اعتراض به نتیجۀ انتخابات ریاست جمهوری اعتراض کردند دفاع کرده است. از این گذشته سالهاست در راه حقوق کودکان و جوانان و زنانِ محکوم به اعدام تلاش می کند.

زندانیان سیاسی

وی از سال ۲۰۱۰ در زندان مخوف اوین که برای زندانیان سیاسی است به سر می برد. هفته ای یکبار اجازه دارد همسر و دوفرزندش را ببیند، مشروط براینکه مقام های مسئول کوتاه زمانی قبل از ملاقات تصمیم دیگری نگیرند. در این ملاقات ها با دیوار شیشه ای از خانواده اش جداست. (لینک کلیپ کوتاهی از یکی از ملاقات های او)

این ملاقات ها ده تا پانزده دقیقه طول می کشد. وی می کوشد با اعتصاب غذایش حکومت را وادارد تا با خانواده اش شخصاٌ هم ملاقات کند. از این گذشته می خواهد با حکم جدیدی مخالفت کند که نه به او بلکه به دختر دوازده ساله اش مربوط است. به دخترش اجازۀ ترک ایران را نمی دهند. مورد مشخصی از بازداشت خانوادگی. کاری که برای حکومت یزدان سالار ایران نامعمول نیست.

هواداران در وین

مینوش ملک زاده می گوید: «حکومت می کوشد او را بشکند.» ملک زادۀ ۴۵ ساله از زمره هواداران متعددی است که برای همبستگی با ستوده دست به اعتصاب غذای سه روزه زده اند. چندین ایرانی تبعیدی در دفتر سازمان حقوق بشری عفو بین الملل در منطۀ پانزده وین جمع شده اند و دربارۀ این ماجرا گفتگو می کنند.

می گوید: «حکومت وقتی زنان مقاومت می کنند دچار ترس می شود.» تهرانی می گوید هرچه بیشتر زنان برای ستوده تلاش می کنند زیرا بیشتر در او مادری می بینند که می کوشد از حق خود برای دیدار فرزندش استفاده کند تا فعالی سیاسی که دنبال پایان حکومت است. امروز پارلمان اروپا یک پارچۀ چندمتری با تصویر ستوده و پناهی بر یکی از دیوارهایش خواهد آویخت. می خواهند جایزۀ ساخاروف را در دوازده سپتامبر به آنها بدهند. هیچکدام از این دو نخواهند توانست جایزۀ را شخصاٌ بگیرند.

اینان می کوشند با این اعتصاب به قصدِ همبستگی، به فعال حقوق بشر جرأت بدهند. در اصل قرار بوده ستوده یازده سال در زندان بماند. در این فاصله دادگاه تجدید نظر مجازات حبس را به شش سال تقلیل داده است. اما دولت می کوشد با عدم اجازۀ خروج به دختر ستوده، بر او فشار وارد کند. ملک زاده می گوید اینکه ستوده جایزۀ ساخاروف را برده موقعیتش را الزاماٌ بهتر نکرده است: «جایزه های بین المللی در اصل اوضاع را بر کسانی مانند ستوده سخت تر می کنند و فشار را برآنها می افزایند.»

فرشیدۀ تهرانی نیز این روزها برای همبستگی دست به اعتصاب غذا زده است. اعتصاب هنوز به معده اش فشار نیاورده، بلکه این مهندس ۴۶ ساله می گوید فقط سردش است. وقتی از ستوده حرف می زند با محبت فقط از او با «نسرین» یاد می کند گویی این دو زن با هم دوست هستند. می گوید: «حکومت وقتی زنان مقاومت می کنند دچار ترس می شود.» تهرانی می گوید هرچه بیشتر زنان برای ستوده تلاش می کنند زیرا بیشتر در او مادری می بینند که می کوشد از حق خود برای دیدار فرزندش استفاده کند تا فعالی سیاسی که دنبال پایان حکومت است. امروز پارلمان اروپا یک پارچۀ چندمتری با تصویر ستوده و پناهی بر یکی از دیوارهایش خواهد آویخت. می خواهند جایزۀ ساخاروف را در دوازده سپتامبر به آنها بدهند. هیچکدام از این دو نخواهند توانست جایزۀ را شخصاٌ بگیرند.

*از: سولماز خرسند / در: دِراشتاندارد

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Telegram

ترجمه و ویرایش از ایران در جهان